Шынымен жыласа,
Соқыр көзден жас шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның шынайы қайғысы, жүректегі қатты күйзелісі сыртқа еріксіз білінетінін білдіреді. Тура мағынасында — жылаған адамнан жас ағады, бірақ астарлы мағынасы — қайғысы шын болса, тіпті сезімсіз, мүкіс көрінетін кісі де толқып, жан дүниесі босап кетеді. Яғни, жасанды өкініш пен шынайы қасірет бірдей емес.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «соқыр көз» — сырттай қарағанда жас шықпайды деп ойлайтын, сезімсіз сияқты көрінетін адам бейнесі. Ал «жас шығуы» — ішкі ауыртпалықтың, жан жарасының белгісі. Бұл образ арқылы халық адамды сыртқы қалпына қарап емес, ішкі күйіне қарап бағалау керек екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал адамға жанашырлықпен қарау керегін еске салады. Біреу сабырлы, қатал не үндемейтін болып көрінсе де, оның ішінде үлкен қайғы жатуы мүмкін. Мысалы, отбасы мүшесін жоғалтқан адам көп көз жасын көрсетпей, үнсіз жүрсе де, ол шын қиналып тұрған болуы мүмкін. Мұндайда сырттай суық көрінгенімен, ішкі сезімі өте ауыр екенін түсіну керек.
Soqyr kózden jas shyǵady.