Кедейдің кербезінен сақтан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — кедей адамның кербезденуі, яғни орынсыз сәнденіп, өзін өзгеден жоғары көрсетуі. Астарлы мағынасы — жағдайы төмен, бірақ паңсуға құмар адамның сөзі мен ісіне сене бермеу, өйткені сыртқы жылтырақ ішкі шындықты бүркемелеуі мүмкін. Халық мұнда жасандылық пен бос паңдықтың сенімсіз екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Кедей» сөзі тек малы аз адамды емес, мүмкіндігі шектеулі, бірақ өзін ерекше көрсеткісі келетін мінезді де аңғартады. «Кербез» — сәнқой, тәкаппар, сыртқы көрініске тым әуес адам. Осы екі сөздің қабысуы арқылы мақал шынайы болмыстан гөрі жалған сәнге еліткенді сынайды. Яғни адамның байлығы емес, мінезі мен сөзі маңызды екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде немесе күнделікті өмірде сырт көзге тым сәнді көрінгісі келіп, қарызға батып жүретін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу шын жағдайы көтермесе де қымбат киім, телефон алып, өзін бай етіп көрсетсе, оған «кедейдің кербезінен сақтан» деп айтуға болады.