Ажал ажарыңа да, базарыңа да қарамайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы көркіне де, дәулет-байлығына да ажалдың қарамайтынын айтады. Яғни өлім алдында бәрі тең: жас та, кәрі де, сұлу да, кедей де, бай да бірдей. Астарлы мағынасы — адам өмірдің өткіншілігін ұмытпай, тәубе етіп, әр күнін қадірлеп, жақсы ісімен өмір сүруі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ажарың» — адамның көркі, жастығы, сымбаты; «базар» — дүние-мүлік, дәулет, қызық-қуаныш, өмірдің сәні. Халық ажалды тірі жанның бәріне ортақ, ештеңеге жалтақтамайтын күш ретінде бейнелейді. Сондықтан бұл сөз адамды сыртқы жылтырға не дүние соңына тым байланып қалмауға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал денсаулықтың, уақыттың және рухани дайындықтың маңызды екенін еске салады. Мысалы, адам мансап қуып жүріп, денсаулығын күтпей қойса, кейін өкініп қалуы мүмкін. Сол себепті бұл мақал «өмірді мәнмен сүр, жақсылық жаса, бос мақтанға алданып қалма» деген ойға жетелейді.