Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
69.2K
Қаралым
238
Орташа
Сұрыптау:
Тоқал өр келеді,
Кедей кер келеді.
Кедей кер келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедейліктің адамға тек тұрмыстық қиындық әкелмей, мінез бен әрекетке де әсер ететінін аст...
Сүйген құлдың аты көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің сүйікті, қымбат көретін құлының аты жиі айтыла береді, жұртқа...
Екі қатын алғанның құлағы тынбас,
Есекке мінгеннің аяғы тынбас.
Есекке мінгеннің аяғы тынбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі үйдің шаруасын қатар ұстап, екі әйелге бірдей көңіл бөлу оңай емес екенін астарлайды....
Кей сорлының қатыны
Күндіз ауру, түнде сау.
Күндіз ауру, түнде сау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кейбір үй ішіндегі ауыр жағдайды, әсіресе ер мен әйелдің тірлігі жараспай, бірінің қолайс...
Азапсыз махаббат - арзан махаббат.
**Негізгі мағынасы** Азап көрмей, қиындықсыз келген сүйіспеншілік шынайы бағаланбайды деген ой айтылады. Махаббаттың қад...
Бай күйігі етекте,
Бала күйігі жүректе.
Бала күйігі жүректе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлықтан көрген қайғы мен уайым адамның сыртқы тіршілігінде, қолындағы дүниесінде ғана б...
Күншілдің күні қараң.
**Негізгі мағынасы** Күншіл адам өзгенің жетістігін қызғанып, ішкі күйзеліс пен тар көңілдің ішінде жүреді. Сондықтан он...
От ішінде туған оттан қорықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың ішінде туған жан оттан қорықпайды. Астарлы мағынасы — қиындықты...
Түс - күндіз бұққан ойдық елесі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал түс көруді адамның күндізгі ойының жалғасы, көлеңкесі ретінде түсіндіреді. Яғни күндіз кө...
Көңілі көкте.
**Негізгі мағынасы** «Көңілі көкте» деген тіркес адамның ойы асқақ, арманы биік, талабы үлкен екенін білдіреді. Тура ма...
Жүзі қараның жүзі таймайды.
**Негізгі мағынасы** Жүзі қараның жүзі таймайды деген мақал ар-ұяты жоқ, ұялу дегенді білмейтін адам ештеңеден именбейді...
Күмісбике күнде ауру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәні келіскен, асыл атауы бар адам не заттың өзі әрдайым мінсіз бола бермейтінін...
Дүниеқор - дүниенің құлы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниеге, байлыққа тым әуес адам сол байлықтың соңынан құлдай жүгіріп к...
Көкжал туған қой терісін жамылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жыртқыш мінезді көкжал қасқыр қойдың терісін жамылып, табиғатын өзгерт...
Құлағынан күн көрінген.
**Негізгі мағынасы** «Құлағынан күн көрінген» деген тіркес тура мағынасында адамның құлағы өте үлкен, не өте қалқиған б...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Кедейдің кербезінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — к...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.