Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
55.1K
Қаралым
189
Орташа
Сұрыптау:
Басы ауырып , балтыры сыздамағанның
Тәңіріменен ісі жоқ .
Тәңіріменен ісі жоқ .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — басы ауырып, балтыры сыздамайтын, яғни денсаулықтың қадірін жеке сезін...
Торғай, торғай, тотым бар,
Бір жапырақ етім бар.
Бір жапырақ етім бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда шағын ғана нәрсенің өзін қызғанып, барын өзіне тарту, жоқшылық пен тарш...
Сұмырай келсе су құрыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сұмырай, яғни сұрқия не кесірлі адам келсе, су да құрғап қалады дегенд...
Екі қатын алғанның құлағы тынбас,
Есекке мінгеннің аяғы тынбас.
Есекке мінгеннің аяғы тынбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі үйдің шаруасын қатар ұстап, екі әйелге бірдей көңіл бөлу оңай емес екенін астарлайды....
Ит байласа тұрғысыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір жердің не заттың соншалықты құны жоқ, пайдасы мардымсыз деген ойды...
Өзі жығылған бала жыламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі құлап қалған бала бірден жыламайды, өйткені ол өз кінәсін, өз әрек...
Бай күйігі етекте,
Бала күйігі жүректе.
Бала күйігі жүректе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлықтан көрген қайғы мен уайым адамның сыртқы тіршілігінде, қолындағы дүниесінде ғана б...
Бағы тайған адамды
түйе үстінен ит қабар.
түйе үстінен ит қабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы қайтқан, жолы болмай жүрген адамды тіпті түйе үстінде отырса да...
Тоқал өр келеді,
Кедей кер келеді.
Кедей кер келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедейліктің адамға тек тұрмыстық қиындық әкелмей, мінез бен әрекетке де әсер ететінін аст...
Жүзі қараның жүзі таймайды.
**Негізгі мағынасы** Жүзі қараның жүзі таймайды деген мақал ар-ұяты жоқ, ұялу дегенді білмейтін адам ештеңеден именбейді...
Жеп тоймаған жалап тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жеп тоймаған жалап тоймас — адам алдымен өз несібесін, өз үлесін дұрыс пайдалана алмаса, сырттан т...
От ішінде туған оттан қорықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оттың ішінде туған жан оттан қорықпайды. Астарлы мағынасы — қиындықты...
Пайда, мақтан, әуесқой - шайтан ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды пайда қуып, орынсыз мақтанға салынып, бос әуестікке ермеуден сақтандырады. Тура ма...
Күншілдің күні қараң.
**Негізгі мағынасы** Күншіл адам өзгенің жетістігін қызғанып, ішкі күйзеліс пен тар көңілдің ішінде жүреді. Сондықтан он...
Көкжал туған қой терісін жамылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жыртқыш мінезді көкжал қасқыр қойдың терісін жамылып, табиғатын өзгерт...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Сау басына сақина тілеп.
**Негізгі мағынасы** «Сау басына сақина тілеп» деген мақал адамның өзіне қажетсіз пәле іздеп, тыныш тұрған тіршілігіне...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.