Іші жарау, жоны қырау.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі күйі бірдей болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында «іші жарау» — денесінде жарасы бар, іші ауырған, ал «жоны қырау» — сыртынан қырау басқан, суыққа ұрынған күйді білдіреді. Астарлы мағынасында адамды бір қарағанда сау, бүтін, тыныш көрінгенімен, ішінде мұңы, дерті, қайғысы немесе жасырын қиындығы болуы мүмкін деген ой айтылады. Яғни, сырт көзге сеніп, адамның ішкі халін елемеуге болмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «іші» — адамның жан дүниесі, ішкі жағдайы; «жоны» — сыртқы кейпі, көзге көрінетін қалпы. «Жарау» сөзі ауырсыну, зақым, жайсыздықты танытса, «қырау» суықтың белгісі ретінде сыртқы қаттылықты, көрінген салқын өңді бейнелейді. Осы екі образ арқылы мақал адам бойындағы ішкі-қасиет пен сыртқы бейненің айырмасын өте ықшам да әсерлі суреттейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне адамның жағдайын сыртқы түріне қарап бағаламау керек дегенде қолданылады. Мысалы, жұмыста көңілді көрінген әріптестің үйінде ауыр мәселесі болуы мүмкін. Сондықтан мұндай адамға түсіністікпен қарап, жай-күйін сұраған дұрыс. Бұл мақал мейірім мен байқампаздыққа тәрбиелейді.