Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді. Тура мағынасы — адам ауырып, қозғала алмай жатса да, бір қырынан екінші қырына аунап, жай табуға тырысады. Астарлы мағынасы — қиындық келгенде мүлде беріліп кетпей, жағдайды жеңілдетуге, шыдап өтуге, өзіне қолай табуға ұмтылу. Яғни адам басына іс түссе де, өмірге бейімделіп, сабыр сақтауы керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ауырып тұрдым» сөзі — адамның әлсіз күйін, қиын халін көрсетеді. Ал «аунап тұрдым» дегені — сол ауырлық ішінде де қимыл жасап, тыным таппай, бір қалыптан екінші қалыпқа ауысуды бейнелейді. Мұнда тікелей теңеу жоқ, бірақ қимыл арқылы сабыр мен төзімнің бейнесі жасалған. Бұл тіркес адамның күйзелісте де тіршілік әрекетін тоқтатпайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ауыр жұмыс, күйзеліс не сырқат кезінде «бәрібір шыдау керек» деген мәнде айтылады. Мысалы, адам ұзақ жол жүріп шаршаса да, демалып алып қайта жұмысын жалғастырады. Сол кезде «ауырып тұрдым - аунап тұрдым» деп, жағдайың ауыр болса да, амалын тауып жүре беруді меңзейді.