Пендешілік көлеңкелері туралы — 3-бет 286
Сұрыптау:
Ет дәмділігін қойса,
Мен ұрлығымды қояр едім.
Мен ұрлығымды қояр едім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер ет өте дәмді, тәбетті ашатындай болса, ұры соны көріп, ұрлық жасауын…
Ет дегенде бет бар ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: етке, яғни дәмді асқа құмар адам оны көргенде бетінің, ұялудың, именудің…
Етегі елпі, жеңі желпі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әдемі, сәнді көрінгенімен, ішкі мазмұны әлсіз, жеңіл-желпі адамды не істі меңзейді…
Етек толғанда тезек кездесер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қазақтың дала тұрмысынан туған. Бұрын әйелдер мен балалар отынға тезек теріп, оны етегіне…
Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін…
Күнде бір мақал
«Пендешілік көлеңкелері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жазым болса, быламыққа тіс сынады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам басына қиындық келсе, ең қарапайым, зиянсыз нәрсенің өзінен де кесір тууы мүмкін екенін…
Жақсылық пен жамандық егіз.
Негізгі мағынасы «Жақсылық пен жамандық егіз» деген мақал адам өмірінде игілік пен кеселдің қатар жүретінін білдіреді…
Жаманның ісі - жабығу.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адаммен араласудың, теріс мінезге елігудің нәтижесі көңілдің жабырқап, жанның жүдеу…
Жаманның кесапаты бір шақырым алда жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамның істейтін қылығы мен тудыратын зияны бірден көрінбей, алдын ала сезіліп…
Жаман өз сыбағасына құлдық етеді.
Негізгі мағынасы Жаман өз сыбағасына құлдық етеді деген мақал адамның тар пиғылын, өз пайдасынан аса алмайтын мінезін…
Жаман түйе үстінде келе жатып,
Жаяуға «бұқ!» дейді.
Жаяуға «бұқ!» дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі түйе үстінде жайлы отырып, жаяу келе жатқан адамға айқайлап, «бұқ!»…
Жан ауырса, тән азады,
Қайғы басса, жан азады.
Қайғы басса, жан азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі дүниесі мен сыртқы күйі бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Тән ауырса…
Жаны күйген Тәңірісін қарғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қатты қиналған, жан жарасы терең ашуланған сәтінде өз ызасын тежей алмай, тіпті…
Жаным, тәнім - май шоқпар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының өз жанын, өз басын бәрінен жоғары қоятынын аңғартады. Тура мағынасында…
Жаңбыр жаумай су болған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің себебі болмай жатып, салдары көрінгенін білдіреді. Тура мағынасында, жаңбыр…
Жарлы байға,
Бай Құдайға жетсем дейді.
Бай Құдайға жетсем дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедей адамның ойы көбіне байлыққа, тұрмысы түзелуге ауатынын білдіреді. Ал бай адам одан да…
Жарлы байғұс жамалар,
Жамалар да қуанар.
Жамалар да қуанар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: киімі жыртылған, тұрмысы төмен адам жамап-жасқап, барын сақтап киеді…
Жарлы болсаң да, арлы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей, тұрмысы төмен болсаң да, ар-намысыңды, адамдық қасиетіңді жоғалтпа…
«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғақ…
Жеңген ит желкесінен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында иттің жеңісі туралы айтқандай көрінеді. Астарлы мағынасы — біреуді жеңген…
Жеп тоймаған жалап тоймас.
Негізгі мағынасы Жеп тоймаған жалап тоймас — адам алдымен өз несібесін, өз үлесін дұрыс пайдалана алмаса, сырттан…
Жиен неге ел болмайды, малы болса;
Желке неге ас болмайды, майы болса.
Желке неге ас болмайды, майы болса.
Негізгі мағынасы Халықта «Жиен ел болмас, желке ас болмас» деген ескі мақал бар: жиен нағашы жұртына толық өз адамы…
Жөке жамылған әкеден,
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Туырлық жамылған бала дәметеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үй ішіндегі киімі жұпыны, жағдайы төмен әкенің баласы да сондай тұрмыстан…
Жүзі қараның жүзі таймайды.
Негізгі мағынасы Жүзі қараның жүзі таймайды деген мақал ар-ұяты жоқ, ұялу дегенді білмейтін адам ештеңеден именбейді…
Жүйкесі - жүн, жігері - құм.
Негізгі мағынасы «Жүйкесі - жүн, жігері - құм» деген мақал адамды қатты шаршап, сабыры таусылып, ішкі қуаты әлсіреген…
Жүн жеп, жабағы тышқан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай ұсақ, елеусіз көрінгенімен, іштен іріткі салып, пайда келтірмей, керісінше зиян…
Жұмыртқадан жүн қырыққан.
Негізгі мағынасы «Жұмыртқадан жүн қырыққан» деген мақал тым сараң, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында…
Жұтаған шүкіршілікке тоймас.
Негізгі мағынасы «Жұтаған шүкіршілікке тоймас» деген мақалдың тура мағынасы — таршылық көрген, жоқшылық тартқан адамға…
Жылан терісін тастаса да жылан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жылан қабыршағы мен терісін ауыстырса да, бәрібір жылан болып қала…
Жылап жеп, шыңғырып тышқан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқан олжаны не тамақты жеп тұрып, бір жағынан жылап, шыңғырып…
Жыласа кімнің аузы қисаймайды?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жылаған адамның аузы қисайып, бет-әлпеті бұзылмайтынын меңзейді. Астарлы…
Жын соққаннан мың соққан жаман.
Негізгі мағынасы «Жын соққаннан мың соққан жаман» деген мақал адамға келген бір-ақ ауыр соққыдан гөрі, қайта-қайта…
Жын ұрғаннан жұқана қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жақын, өйткені «жын ұрған» дегені — есінен танған, берекесі кеткен…
Залым есек көпір үстінде қитығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — есек көпір үстінде өз дегенінен қайтпай, қырсығып тұрып алады. Астарлы…
Заманадан қорлық көрсең ,
Зұлымды аға дерсің.
Зұлымды аға дерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам замандасынан, яғни өз дәуіріндегі адамдардан қысым, қорлық көрсе…
Заман ауғанда иттер қара қасқа болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — уақыт өзгергенде, бұрынғы таныс нәрсенің өзі басқаша көрінеді. Астарлы…
Иман тұрар тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
Иман кетер жоқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның рухани беріктігі мен сенімінің қиындықта сыналатынын айтады. Тоқшылықта адам…
Ине жұтқан иттей имеңдеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің өте қорқақ, именшек, жасқаншақ күйін бейнелейді. Тура мағынада «ине жұтқан ит»…
Ит байласа тұрғысыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір жердің не заттың соншалықты құны жоқ, пайдасы мардымсыз деген ойды…
Ит баласы - сүйгінші,
Тұра бара құсқыншы.
Тұра бара құсқыншы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның, әсіресе тектен-текке ырза болып тұра алмайтын, құбылмалы мінезін әжуамен білдіреді…