Ажалдан ақша беріп құтыла алмайсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен, яғни ажалдан, ақша төлеу арқылы құтыла алмайды. Астарлы мағынасы — өмірдегі ең үлкен ақиқаттар мен тағдырлы сәттер байлыққа бағынбайды. Ақша кейбір қиындықты жеңілдеткенімен, бәрін де сатып ала алмайды: өмірдің соңы, уақыттың өтуі, тағдырдың үкімі адам еркінен тыс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ажал» — өлімнің символы, адам тіршілігінің шегі. «Ақша беріп құтылу» деген тіркес байлықтың құдіретін асыра бағалаудың мүмкін еместігін көрсетеді. Яғни бұл жерде ақша — адамның дәрменін емес, керісінше оның шектеулі мүмкіндігін танытатын образ.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда да бұл мақал орынды. Кей адам ақшаға бәрін шешемін деп ойлайды, бірақ денсаулық, уақыт, ар-ождан, өмір мен өлім мәселесінде оның шегі бар. Мысалы, ауыр дертке шалдыққан адам ең қымбат дәріні, ең жақсы емді алса да, кей жағдайларда тағдырды толық өзгерту мүмкін емес. Сондықтан мақал адамға тәкаппарланбауды, өмірдің қадірін білуді ескертеді.