Ойын туралы · 31
Ойын туралы мақал-мәтелдер ермек пен тәрбиені ұштастырып, балалық қуат пен ептіліктің мәнін ашады.
Алыспақ бар, атыспақ жоқ.
Ережесіз ойын жоқ.
Аз ойна , көп ойла.
Ойнақтаған бота от басады.
Атан өлсе сойылар,
Арыс өлсе қойылар,
Қансонар қайдан табылар?
Арыс өлсе қойылар,
Қансонар қайдан табылар?
Ойын сөзге шын жауап.
Ойынға ойсыз құмар.
Ой түбі - алтын, ойын түбі - от.
Орынсыз ойын - сындырар мойын.
Ойыншының тамағы тоқ.
Ойнаса да, ойындағысын айтады.
Келеріңде жетерсің ойын салып,
Қайтарыңда кетерсің мойын салып.
Қайтарыңда кетерсің мойын салып.
Итпен ойнасаң - үрерсің,
Баламен ойнасаң - күлерсің.
Баламен ойнасаң - күлерсің.
Жаманның ойыны да жаман.
Ойнаса баласы,
Шындаса әкесі жығады.
Шындаса әкесі жығады.
Ақылсызды жіберсең, ойын бұзар,
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Көтергенің құрысын,
Қолтыққа қолды тыққан соң.
Қолтыққа қолды тыққан соң.
Аударыспақ ойнаса,
Аздың арты қылпылдар.
Бөрік алыспақ ойнаса,
Таздың арты қылпылдар.
Аздың арты қылпылдар.
Бөрік алыспақ ойнаса,
Таздың арты қылпылдар.
Отпен ойнама - өртенерсің,
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Екі жеп, биге шыққан.
Ойнамасаң ойын бақ,
Қойшыбайдың қойын бақ!
Қойшыбайдың қойын бақ!
Күңге күле қарасаң,
Көйлегіне жамау сұрайды.
Көйлегіне жамау сұрайды.
Ойыннан от шығар.
Ойнасақ та біраз жерге шаптық.
Көп ойнаған бір жылар,
Көп осырған бір тышар.
Көп осырған бір тышар.
Ойынды көтермегеннің басы таз болады.
Асық ойнаған азар,
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен де қой бағып,
Құйрық жеген озар.
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен де қой бағып,
Құйрық жеген озар.
Оспадардың ойыны бұзық.
Сумен ойнама - батарсың,
Отпен ойнама- күйерсің.
Отпен ойнама- күйерсің.
Ойында өрелік жоқ,
Ханда төрелік жоқ.
Ханда төрелік жоқ.
Дырдушыл жастық - қайырсыз қарттық.
«Ойын туралы» мақал-мәтелдер қазақтың тұрмысындағы ермек, сайыс, балалар ойыны мен ұлттық ойындардың тәрбиелік маңызын бейнелейді. Бұл нақылдар ойынның тек көңіл көтеру емес, ептілік, шыдам, ұйымшылдық пен тапқырлықты қалыптастыратын мектеп екенін көрсетеді.
Мұнда әділ бәсеке, тәртіп, серіктестік, жеңіс пен жеңілісті қабылдау мәдениеті сияқты құндылықтар жиі айтылады. Ойынға қатысты мақал-мәтелдер арқылы ата-ана мен ұстаз балаға мінез, еңбекқорлық, жауапкершілік және достықтың қадірін түсіндіреді.
Мұнда әділ бәсеке, тәртіп, серіктестік, жеңіс пен жеңілісті қабылдау мәдениеті сияқты құндылықтар жиі айтылады. Ойынға қатысты мақал-мәтелдер арқылы ата-ана мен ұстаз балаға мінез, еңбекқорлық, жауапкершілік және достықтың қадірін түсіндіреді.
