Ойын туралы 42
Ойын туралы мақал-мәтелдер ермек пен тәрбиені ұштастырып, балалық қуат пен ептіліктің мәнін ашады.
42
Мақал-мәтел
14.8K
Қаралым
352
Орташа
Ең көп оқылған
Ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды кез келген сөзді жеңіл айтпауға шақырады. Тіпті әзілдеп, ойнап сөйлегеннің өзінде де…
Асық ойнаған азар,
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен де қой бағып,
Құйрық жеген озар.
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен де қой бағып,
Құйрық жеген озар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бос уақытты қалай өткізудің адам тағдырына әсер ететінін ескертеді. Бір қарағанда, асық пен…
Әзілің жарасса, атаңмен ойна.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егер қалжыңың орынды болып, сөзің көңілге тимесе, тіпті атаңмен де еркін…
Сумен ойнама - батарсың,
Отпен ойнама- күйерсің.
Отпен ойнама- күйерсің.
Негізгі мағынасы Сумен ойнасаң батасың, отпен ойнасаң күйесің — бұл баланың бәріне таныс қарапайым тыйым. Бірақ мақалда…
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — мысыққа аңдып ойнау, тышқанға сол ойынның соңы өлім болатынын білдіреді…
Сұрыптау:
Ажалды қарға бүркітпен ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ажалға жақындаған, әлсіреген қарға бүркітпен ойнайтындай әлсіз де…
Аз ойна , көп ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жеңіл-желпі қызыққа берілмей, істің байыбын ойлауға шақырады. Тура мағынасында…
Айғырмен ойнаған ат арқасын алдырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: айғырмен ойнаған ат белі мен арқасына зақым келтіріп алады, яғни өзінен…
Ақылды әйел күйеуінің ойнап айтқанын
Ойлап талдайды.
Ойлап талдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің зеректігін, байсалдылығын және сөздің астарын түсіне білетін парасатын көрсетеді…
Ақылсызды жіберсең, ойын бұзар,
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы жоқ адамға немесе арам пиғылды кісіге ерік берудің соңы жақсылыққа апармайтынын…
Күнде бір мақал
«Ойын туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Асық ойнаған азар,
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен де қой бағып,
Құйрық жеген озар.
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен де қой бағып,
Құйрық жеген озар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бос уақытты қалай өткізудің адам тағдырына әсер ететінін ескертеді. Бір қарағанда, асық пен…
Ата баласы азарында асық ойнайды.
Негізгі мағынасы Жақсы әулеттің баласы азар шағында, яғни бұзыла бастағанда, асық ойнайды: үлкен іске, ел қамына…
Атпен ойнаған тайдың арқасы кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — атпен ойнаған тайдың арқасы қажалады, яғни әлсіз жанды орынсыз әурелеу…
Атпен ойнаған тайдың жілігі сынады.
Негізгі мағынасы Атпен ойнаған тайдың жілігі сынады деген мақалдың тура мағынасы — үлкен, күшті атпен еркелеп…
Аударыспақ ойнаса,
Аздың арты қылпылдар.
Бөрік алыспақ ойнаса,
Таздың арты қылпылдар.
Аздың арты қылпылдар.
Бөрік алыспақ ойнаса,
Таздың арты қылпылдар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал-мәтел ойынның өзі ғана емес, оның салдары да болатынын ескертеді. Аударыспақ пен бөрік…
Әзілің жарасса, атаңмен ойна.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егер қалжыңың орынды болып, сөзің көңілге тимесе, тіпті атаңмен де еркін…
Бала ойынмен өседі.
Негізгі мағынасы Бала ойын арқылы өседі: тек денесі ғана емес, ойы, тілі, мінезі де ойын үстінде қалыптасады. Ойында ол…
Бұқтырып қойған көженің,
Қоюы мен суы бар.
Шалғайдағы ауылдың,
Ойыны мен дауы бар.
Қоюы мен суы бар.
Шалғайдағы ауылдың,
Ойыны мен дауы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бұқтырып қойған көженің ішінде қоюы да, суы да болады; яғни ол толық…
Ережесіз ойын жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кез келген ойынның өз тәртібі, шарты болады. Егер ереже болмаса, ойынның…
Жаманның ойыны да жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, теріс пиғылды адамның ісі де, сөзі де, ермегі де жақсылыққа апармайтынын…
Жылайтын бала әкесінің сақалымен ойнайды.
Негізгі мағынасы Жылайтын бала әкесінің сақалымен ойнайды: сақалды тартқан бала ұрыс естиді, жылайды, бірақ оған өзі…
Көп ойнаған бір жылар,
Көп осырған бір тышар.
Көп осырған бір тышар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шамадан тыс еркелікке, орынсыз сән-салтанатқа не шектен шыққан әрекетке әуес болудың соңы…
Көргенсіз бала шешесін түртіп ойнайды.
Негізгі мағынасы Көргенсіз бала шешесін түртіп ойнайды: тәрбие көрмеген бала ең жақын адамы анасын да сыйламайды, ойнап…
Құдашамен құда ойнар,
Қошақанмен бөрі ойнар.
Қошақанмен бөрі ойнар.
Негізгі мағынасы Мақал қазақтың құда мен құдаша арасындағы дәстүрлі әзіл-қалжыңын бейнелейді. Салт бойынша құда жағы…
Құдашамен құда ойнар,
Қу шөппен бөрі ойнар.
Қу шөппен бөрі ойнар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құда-құдашаның бір-бірімен әзілдесіп, қалжыңдасып, еркін араласатынын…
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — мысыққа аңдып ойнау, тышқанға сол ойынның соңы өлім болатынын білдіреді…
Ойна, жұмысты да ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға тек қызыққа беріліп кетпей, істің де, жауапкершіліктің де жайын ойлау керек екенін…
Ойнамасаң ойын бақ,
Қойшыбайдың қойын бақ!
Қойшыбайдың қойын бақ!
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ойнамай, сергек те белсенді жүрсең, бір істің көзін табасың деген ишара…
Ойнап сөйлесең де, ойлап сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды кез келген сөзді жеңіл айтпауға шақырады. Тіпті әзілдеп, ойнап сөйлегеннің өзінде де…
Ойнаса баласы,
Шындаса әкесі жығады.
Шындаса әкесі жығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жас бала ойнап-күліп, алыса бастағанда, әкесі шын күшін көрсетсе, оны оңай…
Ойнаса да, ойындағысын айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көңілі көтеріліп, еркінсіп, ойын-күлкі үстінде де шын ішкі ойын білдіріп қоятынын…
Ой түбі - алтын, ойын түбі - от.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ойлап, ақылға салып істеген істің соңы пайдалы, берекелі болатынын білдіреді. «Ой түбі…
Ойынға ойсыз құмар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның салмақсыз, ойланбай істеген ісіне сын айтады. Тура мағынасында, ойын-сауыққа…
Ойынды көтермегеннің басы таз болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ойынның, қимыл-қозғалыстың ауырлығына шыдамаған адамның басы таз болады…
Ойыннан от шығар.
Негізгі мағынасы «Ойыннан от шығар» деген мақалдың тура мағынасы — қалжың, әзіл немесе ұсақ көрінген әрекеттен шын…
Ойын сөзге шын жауап.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын ретінде айтылған сөзге де лайықты, шын да нақты жауап беру керек…
Ойын сөзге шын төре.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын, қалжың, жеңіл сөздің өзінде де билік жүретіндей бір шындық бар…
Ойын түбі - от,
Ой түбі - алтын.
Ой түбі - алтын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: орынсыз, шектен шыққан ойын-сауық ақырында «от» сияқты күйдіріп, зиян…
Оқы да біл, ойна да күл.
Негізгі мағынасы Әуелі оқы, біл, сосын ойнап, күл — мақал оқу мен демалыстың орнын бөліп, екеуін теңестіреді. Ойын мен…
Оңқа ойын бұзар,
Тентек тойын бұзар.
Тентек тойын бұзар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын-сауық та, той-думан да дұрыс адамсыз бұзылады деген ой. Астарлы…
Ордалы жыланмен ойнама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында орда болып жатқан, яғни көп жылан шоғырланған жерге жақындама, олармен…
Орынсыз ойын - сындырар мойын.
Негізгі мағынасы «Орынсыз ойын - сындырар мойын» деген мақал кез келген әрекеттің өз реті, шегі болатынын ескертеді…
Оспадардың ойыны бұзық.
Негізгі мағынасы Осы мақал адамның мінезі көрген жерде ойын да, ісі де бұзылатынын білдіреді. Тура мағынада, әдепсіз…
Отпен ойнама - өртенерсің,
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Доспен ойнама - өкпелетерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орынсыз еркелік пен шектен шыққан қылықтың зиянын ескертеді. «Отпен ойнама…
Өлейін деген тышқан
мысықтың құйрығымен ойнайды.
мысықтың құйрығымен ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте қиын жағдайға түскен адам не тіршілік иесі кейде ақылға сыймайтын, қауіпті қадамға…
«Ойын туралы» мақал-мәтелдер қазақтың тұрмысындағы ермек, сайыс, балалар ойыны мен ұлттық ойындардың тәрбиелік маңызын бейнелейді. Бұл нақылдар ойынның тек көңіл көтеру емес, ептілік, шыдам, ұйымшылдық пен тапқырлықты қалыптастыратын мектеп екенін көрсетеді.
Мұнда әділ бәсеке, тәртіп, серіктестік, жеңіс пен жеңілісті қабылдау мәдениеті сияқты құндылықтар жиі айтылады. Ойынға қатысты мақал-мәтелдер арқылы ата-ана мен ұстаз балаға мінез, еңбекқорлық, жауапкершілік және достықтың қадірін түсіндіреді.
Мұнда әділ бәсеке, тәртіп, серіктестік, жеңіс пен жеңілісті қабылдау мәдениеті сияқты құндылықтар жиі айтылады. Ойынға қатысты мақал-мәтелдер арқылы ата-ана мен ұстаз балаға мінез, еңбекқорлық, жауапкершілік және достықтың қадірін түсіндіреді.