Әзілің жарасса, атаңмен ойна.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — егер қалжыңың орынды болып, сөзің көңілге тимесе, тіпті атаңмен де еркін әзілдесуге болады деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — сыйластық сақталған жерде әзіл де, әңгіме де жарасымды болады. Яғни әзілдің өзі қатыгездік емес, қарым-қатынасты жақындататын құрал. Бірақ ол үшін шек пен әдебін білу керек: әзіл адамды ренжітпей, керісінше жақындастыруы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «атаңмен ойна» деген тіркес — үлкенмен де еркін араласуға болады деген шартты бейне. Мұнда басты ой атаға шын мәнінде ойнау емес, әзіл арқылы арадағы жылылықты көрсету. «Әзілің жарасса» дегені — сөзің үйлесімді, қалжыңың ұтқыр, ниетің таза болса ғана әзілдің мәні бар дегенді аңғартады. Демек, әзіл — мәдениет пен түсіністіктің өлшемі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында, достар арасында, жұмыс ұжымында орынды қалжыңның қарым-қатынасты жеңілдететінін білдіру үшін қолданылады. Мысалы, әріптестер бір-бірін сыйлап, шектен аспайтын әзіл айтса, ортадағы кернеу азаяды әрі ортақ тіл табысу оңайлайды.