Өнер туралы 189
Өнер туралы мақал-мәтелдер шеберлік, талант пен еңбектің қадірін айқындайды.
189
Мақал-мәтел
71.2K
Қаралым
376
Орташа
Ең көп оқылған
Өнер алды - қызыл тіл.
Негізгі мағынасы «Өнер алды – қызыл тіл» деген мақал сөз өнерінің, шешен сөйлеудің, ойды анық әрі әсерлі жеткізудің ең…
Жігіт көркі - өнер.
Негізгі мағынасы «Жігіт көркі - өнер» деген мақалдың тура мағынасы: жігіттің сәні, ажары оның сыртқы келбеті емес…
Өнерлі жігіт өрде озар,
Өнерсіз жігіт жер соғар.
Өнерсіз жігіт жер соғар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өнері бар жігіт биікке шығып, алға озады, ал өнері жоқ жігіт төмен қалып…
Өнерді үйрен, үйрен де жирен.
Негізгі мағынасы Өнерді үйрену керек, бірақ оны жай қайталап қоймай, оның шын қадірін түсініп, жаманнан жиреніп…
Арпа ішінде бір бидай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арпаның арасынан жалғыз бидайдың көрінуі. Астарлы мағынасы — көптің…
Сұрыптау:
Ағаштан бал, шөптен сүт ағызған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ерекше шебер, іскер, өнерлі, қолынан іс келетін жан ретінде сипаттайды. Тура…
Ағашы аласа болса да, алмасы тамаша.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бойы аласа ағаштың жемісі бәрібір тәтті, сапалы болуы мүмкін. Астарлы…
Ай десе, аузы бар,
Күн десе, көзі бар.
Күн десе, көзі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте сұлу, көркем, мінсіз адамды суреттейді. Тура мағынасында, «ай десе аузы бар, күн десе…
Айтылмаса ән емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ән айтылмаса, ол ән болып естілмейді, яғни өнер орындалмайынша…
Ақылды адам айтқызбай біледі,
Ақсұңқар қаққызбай іледі.
Ақсұңқар қаққызбай іледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды адамның ойды көп сөз қылдырмай-ақ, бір ишарадан түсінетінін айтады. Яғни зерек…
Күнде бір мақал
«Өнер туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ақыл көпке жеткізер,
Өнер көкке жеткізер.
Өнер көкке жеткізер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақыл мен өнердің адам өміріндегі орнын салыстырып көрсетеді. Ақыл адамды дұрыс жолға салып…
Ақынның тілі қылыштан өткір,
Қылдан нәзік.
Қылдан нәзік.
Негізгі мағынасы Ақынның сөзі жай айтылған дыбыс емес, оның әрбір ойы елді ойландырып, жүрекке тікелей әсер етеді…
Ақын тілді, ат тұяқты келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы дарын мен туа біткен қабілеттің болатынын аңғартады. Тура мағынасында ақынның…
Алмас қанжарды жұмсақ қайраққа жаниды.
Негізгі мағынасы Алмас қанжар — өте өткір, асыл қару. Бірақ оны да қолдануға жарамды ету үшін қайрап, баптау керек…
Алмасты алмас кеседі.
Негізгі мағынасы Алмасты алмас кеседі деген мақалдың тура мағынасы — ең қатты, ең мықты нәрсені де өзіне тең күш қана…
Алтын базарында бағалы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын секілді қымбат зат базарда әрдайым өтімді, сұранысқа ие болады…
Алтынды еріте білмеген ірітер,
Теріні илей білмеген шірітер.
Теріні илей білмеген шірітер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген істің өзіне лайық әдісі мен шеберлігі болатынын айтады. Алтынды дұрыс ерітпесе…
Алтынды еріте білмеген күл етеді,
Жібекті түте білмеген жүн етеді.
Жібекті түте білмеген жүн етеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алтынды дұрыс балқыта алмасаң, ол құнды күйінде қалмай, пайдасыз күлге…
Алтын жерде жатпайды,
Жаман ұста суын таппайды.
Жаман ұста суын таппайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жерге тасталып жатпайды, яғни бағалы нәрсе ұзақ уақыт қараусыз…
Алтын қайшы пішкенге жақсы,
Алтын қасық ішкенге жақсы.
Алтын қасық ішкенге жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр бұйымның да, әр істің де өз орнында бағалы екенін білдіреді. Қайшы — киім пішу, қию, тігу…
Алтын мен күміс, әманда, таспен бірге жатады
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алтын мен күміс сияқты қымбат металдар көбіне тас, құм, қарапайым топырақ…
Арзан өнердің қадірі жоқ.
Негізгі мағынасы «Арзан өнердің қадірі жоқ» деген мақал сырттай арзан, оңай немесе еңбексіз келген істің бағасы төмен…
Арпа ішінде бір бидай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арпаның арасынан жалғыз бидайдың көрінуі. Астарлы мағынасы — көптің…
Артық өнер бас бұзар.
Негізгі мағынасы «Артық өнер бас бұзар» деген мақал адамның бойындағы кез келген қабілет пен шеберлік орнымен…
Ат жақсысы керуеннен,
Зат жақсысы шеберден.
Зат жақсысы шеберден.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің ең сапалысы өз орнында, өз иесінің қолында танылатынын білдіреді. Тура мағынада…
Атпаз көрген ат таныр,
Ұстаз көрген хат таныр.
Ұстаз көрген хат таныр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы ат баптаған адам жылқының жайын біледі, ал ұстаз көрген адам хат…
Бапкері жоқта қыран жетім,
Бақ төрі жоқта ұлан жетім.
Бақ төрі жоқта ұлан жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыран құстың бапкері болмаса, ол жетімсіреп, бағы ашылмайды; ал ұланның…
Бастың көркі - жүз,
Жүздің көркі - көз;
Ауыздың көркі - тіл,
Тілдің көркі - сөз.
Жүздің көркі - көз;
Ауыздың көркі - тіл,
Тілдің көркі - сөз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сұлулығының тек сыртқы келбетте емес, оның мәнді мүшелерінде, әсіресе сөзінде…
Батырдан - сауға, мергеннен - сыралғы.
Негізгі мағынасы Батырдан сауға, мергеннен сыралғы күту — халықтың ер жігіттен, қолы жүйрік, ісі епті адамнан бір…
Би болар жігіттің,
Төбеде болар жұмысы.
Мерген болар жігіттің
Жебеде болар жұмысы.
Төбеде болар жұмысы.
Мерген болар жігіттің
Жебеде болар жұмысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіттің қабілеті мен бағыты оның ісінен-ақ көрінетінін айтады. Нағыз би болуға лайық адам…
Білімді өлсе, қағазда аты қалады,
Ұста өлсе, артында заты қалады.
Ұста өлсе, артында заты қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білім мен қолөнердің, ой еңбегі мен іс еңбегінің мәңгілік із қалдыратынын айтады. Білімді…
Білімді өлсе, қағазда аты қалар,
Ұста өлсе, істеген заты қалар.
Ұста өлсе, істеген заты қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білім мен өнердің, еңбек пен шеберліктің адамнан кейін де қалатын ізі бар екенін айтады…
Бір де болса, бірегей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аз болса да, сапалы, дара, орны бөлек нәрсенің құнын жоғары қояды. Тура мағынасында «біреу…
Бір теңге беріп жырлатып,
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Мың теңге беріп қойғыза алмады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге ұста, өнерлі, әсіресе әнші-күйші не жыршы адамға аз ғана ақы беріп те, өнерін ерікті…
Болымсыздан өнер шықпас,
Көңілсізден күлкі шықпас.
Көңілсізден күлкі шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі күйі мен талпынысы болмай, жақсы нәтиже де шықпайтынын білдіреді. «Болымсыз»…
Ботаның көзіндей, шешеннің сөзіндей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің өте сирек, өте көркем әрі бағалы екенін білдіреді. Тура мағынасында ботаның…
Гүл патшасы - раушангүл.
Негізгі мағынасы «Гүл патшасы — раушангүл» деген мақал раушангүлдің гүл атаулының ішіндегі ең көріктісі, ең сәндісі…
Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы.
Негізгі мағынасы Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы деген мақалдың тура мағынасы — ескі дос та, жаңа киім де жақсы…
Егін ексең, тыңға ек,
Онан өнер өнім көп.
Онан өнер өнім көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбекті дұрыс жерге, дұрыс тәсілмен жұмсау керегін айтады. Тура мағынасында: егін еккенде…
Екі иығына екі үкі, басына бір үкі қадаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы көрінісі ерекше, сән-салтанаты көп адамды суреттейді. Тура мағынасында адамның екі…
Екі сауыншы кездессе,
Шелегі мен қаймағын айтады.
Екі ұста кездессе,
Балғасы мен салмағын айтады.
Екі ұры кездессе,
Қайдағы мен жайдағыны айтады.
Шелегі мен қаймағын айтады.
Екі ұста кездессе,
Балғасы мен салмағын айтады.
Екі ұры кездессе,
Қайдағы мен жайдағыны айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың мінезі мен әдеті сөйлеген сөзінен білінеді деген ойды білдіреді. Бірі өз еңбегін…
Елден безген ер болмас,
Өнерлі құл қор болмас.
Өнерлі құл қор болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі — туған елінен безіп, жұртынан қол үзген адам нағыз ердің…
Ел іші - өнер кеніші.
Негізгі мағынасы Елдің ішінде талай өнерлі, талантты, ісмер, дарыны бар адам кездеседі деген сөз. Мақал тура…
Еңбек етем десең ерінбе,
Өнер үйренемін десең жерінбе.
Өнер үйренемін десең жерінбе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды мақсатқа жету үшін жалқаулықтан арылып, табанды болуға шақырады. Бірінші жолда еңбек…
Епсіздің еңбегі еш.
Негізгі мағынасы «Епсіздің еңбегі еш» деген мақал іс тындырғанда шеберлік, ыждағат және дағды керек екенін білдіреді…
«Өнер туралы» мақал-мәтелдерде өнер кең мағынада айтылады: қолөнер мен шеберлік те, сөз өнері мен шешендік те, кез келген істі жетік меңгеру де өнер саналады. Бұл бөлімдегі нақылдар өнерді адамның көркі мен байлығы деп біледі, оны үйренуге ерінбеуге, үйренген өнерді бағалай білуге шақырады.
Мақалдардың бір тобы өнердің адамды биікке көтеретінін айтады: «Ақыл көпке жеткізер, Өнер көкке жеткізер» ақыл мен өнердің орнын салыстырады. «Өнер жаны - құштарлық, Жауы - іштарлық» өнерге ең керегі ынта мен талпыныс, ал оның жауы көреалмаушылық екенін айтады. «Өнерлінің өзегі талмас» қолында өнері бар адамның күнкөрісі таусылмайтынын білдіреді, ал «Білімді өлсе, қағазда аты қалар, Ұста өлсе, істеген заты қалар» шебердің еңбегі өзінен кейін де қалатынын еске салады.
Өнер туралы мақалдар шығармашылық, кәсіп таңдау, талант пен еңбек тақырыбындағы сабақтар мен шығармаларға лайық. Әр мақалдың бетінде оның мағынасы мен қолданылуы түсіндірілген.
Мақалдардың бір тобы өнердің адамды биікке көтеретінін айтады: «Ақыл көпке жеткізер, Өнер көкке жеткізер» ақыл мен өнердің орнын салыстырады. «Өнер жаны - құштарлық, Жауы - іштарлық» өнерге ең керегі ынта мен талпыныс, ал оның жауы көреалмаушылық екенін айтады. «Өнерлінің өзегі талмас» қолында өнері бар адамның күнкөрісі таусылмайтынын білдіреді, ал «Білімді өлсе, қағазда аты қалар, Ұста өлсе, істеген заты қалар» шебердің еңбегі өзінен кейін де қалатынын еске салады.
Өнер туралы мақалдар шығармашылық, кәсіп таңдау, талант пен еңбек тақырыбындағы сабақтар мен шығармаларға лайық. Әр мақалдың бетінде оның мағынасы мен қолданылуы түсіндірілген.