Ақылды әйел күйеуінің ойнап айтқанын
Ойлап талдайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әйелдің зеректігін, байсалдылығын және сөздің астарын түсіне білетін парасатын көрсетеді. Күйеуінің «ойнап айтқан» сөзін жеңіл әзіл деп үстірт қабылдамай, оның мәнін «ойлап талдайды», яғни не мақсатпен айтылғанын, ішінде шындық, емеурін не ескерту бар-жоғын саралайды. Астарлы мағынасы — ақылды адам әр сөзге мән беріп, асығыс қорытынды жасамайды. Отбасындағы түсіністік те осындай байыппен қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «ойнап айту» — қалжың, жеңіл сөз, көңіл көтеру ғана емес, кейде астарлы ойды білдіретін ишара. «Ойлап талдау» — сабырмен сараптау, ақылмен таразылау. Әйел бейнесі арқылы халық нәзік жандылықпен бірге көрегендік пен ұқыптылықты да дәріптеген. Бұл жерде әйелдің ақылы тез шешімге емес, салмақты пайымға сүйенетіні байқалады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында, жұмыста не достар арасында сөздің мәнін дұрыс түсінудің маңызын еске салады. Мысалы, жұбайы әзілдеп бір мәселені жеңіл айтып қалса, ақылды адам ренжімей, оның шын ниетін ойланып барып жауап береді. Сол арқылы орынсыз түсінбеушіліктің алдын алады.
Oılap taldaıdy.