Көпшілік қауым туралы 432
Көпшілік қауым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ел бірлігі, жұрт пікірі, ортақ мүдде мен ынтымақ туралы нақылдар.
432
Мақал-мәтел
89.2K
Қаралым
206
Орташа
Сұрыптау:
Қалмақ жүрген жерде салмақ бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір жерге қауіпті, өктем немесе ойсыз мінезді адам келсе, сол ортада ау...
Халық ұйғарса, хан түйесін сояды.
**Негізгі мағынасы** Халықтың ортақ шешімі мен қалауы өте күшті болады. Егер жұрт бір ауыздан бір нәрсені дұрыс деп тапс...
Бірлікте болсаң - билікте боласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамдар біріксе, ортақ ісі де оңға басады, сөзі де өтімді болады. Аста...
Көпке ұнаған Құдайға да ұнайды.
**Негізгі мағынасы** Көпшілік жақсы көріп, құптаған іс не мінез көбіне дұрыс, орынды болады деген ой айтылады. Мұнда тур...
Берекені көктен тілеме,
Бірлігі мол көптен тіле.
Бірлігі мол көптен тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ырыс-береке өзінен-өзі аспаннан түспейтінін, оның негізі ел ішіндегі татулық пен ы...
Адамның күні - адаммен.
**Негізгі мағынасы** «Адамның күні — адаммен» деген мақалдың тура мағынасы — адамның тіршілігі, қажеті, күнкөрісі басқа...
Ақылдассаң - шешерсің,
Ақылдаспасаң - кем кесерсің.
Ақылдаспасаң - кем кесерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі қолға аларда өзгемен кеңессең, дұрыс шешім табасың; ал ақылда...
Жақсыдан әкім қойсаң, елді түзетер.
Жаманнан әкім қойсаң, елді жүдетер.
Жаманнан әкім қойсаң, елді жүдетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билікке лайық адамды таңдаудың ел тағдыры үшін аса маңызды екенін айтады. Тура мағынасынд...
Азатын елді ұрысы билейді,
Озатын елді дұрысы билейді.
Озатын елді дұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тағдыры екі түрлі бағытқа түсетінін көрсетеді. Егер ел ішінде азғындық, алауыздық,...
Адам ұйымшыл, мал үйіршіл.
**Негізгі мағынасы** Адам баласы бір-біріне сүйеніп, келісіммен, ортақ мақсатпен өмір сүргенде ғана күшті болады. Ал мал...
Қыдырдың бірі -
Көлденең көк атты .
Көлденең көк атты .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кездейсоқ кездескен, жат, бөгде адамнан да жақсылық келуі мүмкін екенін білдіреді. Тура...
Ынтымақсыз елді ұрысы билейді.
**Негізгі мағынасы** Ынтымағы жоқ елдің берекесі қашып, ішкі алауыздық күшейген жерде тәртіп бұзылады, әлсіздік пайда бо...
Артқы айылдың батқанын,
Иесі емес, ат білер;
Ағайынның азғанын,
Жақыны емес, жат білер.
Иесі емес, ат білер;
Ағайынның азғанын,
Жақыны емес, жат білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның не қауымның шын күйін көбіне сырт көз анық байқайтынын айтады. «Артқы айылдың бат...
Көп ақылды жиналса,
Қиын істі бітірер.
Көп ақымақ жиналса,
Оңай істі бүлдірер.
Қиын істі бітірер.
Көп ақымақ жиналса,
Оңай істі бүлдірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көптің ақыл-парасаты мен бірлескен ойы кез келген қиын істі де оңай шешетінін білдіреді....
Тірліктің күші - бірлікте.
**Негізгі мағынасы** Тірліктің күші адамдардың ауызбірлігінде, татулығында екенін білдіреді. Бір-бірімен тату, мақсаттас...
Ең көп оқылған
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Құтты қонақ келсе,
Қой егіз табар.
Құтсыз қонақ келсе,
Қойға қасқыр шабар.
Қой егіз табар.
Құтсыз қонақ келсе,
Қойға қасқыр шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақтың да берекелі, не берекесіз болатынын астарлап көрсетеді. Құтты, сыйлы қонақ келсе...
Бұл бөлімде көпшілік қауым, жұртшылық және елдік сана туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндай нақылдар халықтың ортақ ақылы мен тәжірибесінен туып, қоғамдағы тәртіп, бірлік, ынтымақ, ортақ мүддені алға қояды. Көптің күші, елдің берекесі, жұрттың пікірі секілді ұғымдарды қысқа да нұсқа жеткізіп, адамды қауыммен санасуға үндейді.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.