Көптің көзі көреген, қолы береген.

Негізгі мағынасы

Көпшілік болып істелген іс ұтымды да пайдалы болады деген ой айтылады. Мұнда «көз» — аңғарымпаздық, байқампаздық; «қол» — жәрдем, қайырым, қолдау. Яғни көп адам бірігіп қараса, мәселенің мәнін тез түсінеді, ал бірігіп әрекет етсе, көмегі де молаяды. Астарлы мағынасы — жалғыз адамның шамасы жетпейтін істі жұрт болып атқару, ақыл мен күшті ортақтастыру қажет деген өнеге.

Образдар мен теңеулер

«Көз» сөзі тек көру мүшесін емес, елдің саналы, сергек пікірін білдіреді. Көптің көзі қателікті де, дұрыс жолды да ертерек байқайды. «Қолы береген» деген тіркес — жомарт, көмектесуге даяр, қол ұшын беретін қауымды суреттейді. Бұл жерде қол — тек еңбек құралы емес, ынтымақтың, қайырымдылықтың белгісі.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бұл мақал қауым болып шешім қабылдағанда немесе ортақ іске жұмылғанда жиі қолданылады. Мысалы, аула тұрғындары бірігіп ағаш отырғызса, тазалықты сақтаса, әркім аз-аздан үлес қосып, үлкен нәтиже шығады. Сонда көптің көрегендігі мен береген қолы нақты іске айналады.