Көрші қадірін не түйе,
Не диірмен қайырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мен диірмен кейде адамның тұрмыс-тіршілігіне жақын, күнделікті қажет нәрселерді көрсетеді. Астарлы мағынасы: көршінің қадірі ауыр күнде, қиын сәтте, көп істің басы қайырылғанда білінеді. Адамға ең жақын, қол ұшын созатын, алғашқы көмек беретін жан — көрші. Сол себепті көршімен тату болу, сыйласу, қажет кезде сүйеніш болу өте маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түйе — ауыр жүк көтеретін, тіршілікке қажет күштің символы. Ал диірмен — астықты ұнға айналдыратын, еңбектің, күнкөрістің белгісі. Екеуі де адамның шаруасын жүргізетін маңызды дүниелер. Сол сияқты көрші де үй ішінің берекесін арттырып, қиындықта тірек болады. «Қайырады» сөзі істің мәні ашылғанда, шын қадірдің танылатынын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда да бұл мақал өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, үйде су құбыры жарылса немесе бір затты шұғыл қажет еткенде, алдымен көрші көмекке келеді. Сондықтан көршіні құрметтеп, амандасып, арақатынасты жақсы ұстау — өмірдің өзінен шыққан даналық.
Ne dıirmen qaıyrady.