Көп талқысы - аққан сел.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: көп адамның талқысы, сөз қууы судай ағып, тоқтаусыз селдей тасиды. Астарлы мағынасы: ел арасында біреуді көп сөз қылып, өсекке салу, орынсыз талқылау көбейсе, ол аққан селдей күшейіп, бәрін іліп әкетеді. Яғни көптің сөзі бір адамға оңай тиіп, абыройына да, көңіліне де зиян келтіруі мүмкін. Мақал адамдарды артық сөзден, жамандаудан сақтандырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «талқы» — көпшіліктің пікірі, сын-сыбыры, бос әңгімесі. Ал «аққан сел» — тоқтауы қиын, екпінді, жолындағысын бұзатын күш. Халық осы образ арқылы қауесеттің, өсектің, орынсыз әңгіме мен топтық қысымның қауіпті екенін дәл бейнелеген. Сел қалай тасыса, талқы да солай жайылып, бір сәтте үлкен мәселеге айналады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал әлеуметтік желідегі қауесетке, чаттағы өсекке, көпшілік алдында бір адамды орынсыз сынауға өте сай келеді. Мысалы, бір оқиға толық тексерілмей жатып, жұрт желіде жаппай талқыласа, ол адамға әділетсіз зиян келуі мүмкін. Сондықтан әр сөзге ойланып қарау керек.