Көршің шақырса,
Бір жеңіңді киіп,
бір жеңіңді кимей бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көрші шақырған жерде салғырттық танытпай, сыпайылықпен, ықыласпен барған жөн екенін айтады. Тура мағынасы: адам көршіге барғанда бір жеңін киіп, бір жеңін кимей асығыс шыққандай көрініс береді. Астарлы мағынасы: көршімен араны суытпай, шақыруын құрметтеп, қолда барын ортаға салып, қарым-қатынасты жылы ұстау керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
«Бір жеңін киіп, бір жеңін кимей бар» деген бейне — асығыстықты ғана емес, қарапайымдық пен еркіндікті де білдіреді. Мұнда сән-салтанат емес, ниеттің тазалығы маңызды. Көршіге бару үшін ерекше дайындықтың қажеті жоқ, бастысы — ізет, сыйластық және татулық. Бұл тіркес көрші үйге бөтенсімей, өз үйіндей араласудың белгісі ретінде қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал көрші-қолаңмен, подъезд тұрғындарымен немесе ауыл адамымен араласқанда орынды. Мысалы, көрші шайға шақырса, «бос емеспін» деп созбай, жылы қабақ танытып барған дұрыс. Осындай қарапайым қатынас аулада да, көпқабатты үйде де сыйластықты күшейтеді.
Bir jeńińdi kıip,
bir jeńińdi kımeı bar.