Көпшіліктен береке кетпес,
Берекелі жерден мереке кетпес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көптің басы қосылған жерде ырыс артып, ынтымақ болса, береке де, қуаныш та үзілмейтінін айтады. Тура мағынасында, көпшілік жиналған ортада тірлік қызады, ал астарлы мағынасында — бірлік бар жерде іс өнеді, елдің еңсесі көтеріледі. Адамдар бір-біріне демеу болып, ортақ мақсатқа жұмылса, қиындық та жеңілдейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «береке» — молшылық, татулық, құт-ырыс бейнесі. Ал «мереке» — қуаныш, сән-салтанат, ортақ шаттықтың белгісі. «Көпшілік» сөзі тек санды емес, елдің ұйымшылдығын, ортақ мүддесін білдіреді. Яғни, халықтың ауызбірлігі бар жерде өмірдің өзі той сияқты көңілді, мағыналы болады деген ой беріліп тұр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжымда, отбасында, ауылда немесе достар арасында татулық сақтаудың маңызын еске салады. Мысалы, көрші-қолаң бірігіп сенбілік жасап, аула тазаласа, жұмыс тез бітеді, орта да көркейеді, адамдар арасында сыйластық күшейеді. Сонда береке де, мереке де бірге келеді.
Berekeli jerden mereke ketpes.