Көптен қоян құтылмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көптен қоян құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — қоян сияқты әлсіз, шапшаң аңның көп адамның қоршауынан сытылып шығуы қиын. Астарлы мағынасы — біріккен жұртқа, ұйымшыл көпшілікке қарсы тұру оңай емес. Бірлік болған жерде әлсіз де болса топтың күші басым түседі. Сондықтан бұл мақал көптің күші, ұйымшылдық пен ортақ әрекет жеке адамның айласынан, дәрменсіздігінен артық екенін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қоян» — қорқақ, әлсіз, айламен қашатын жануардың бейнесі. Ол көбіне дәрменсіздіктің нышаны ретінде алынады. Ал «көп» сөзі — жиналған жұрт, ортақ мақсатқа жұмылған қауым. Демек, қоянның құтылмауы — әлсіздің емес, көптің басымдығын көрсететін көркем теңеу. Халық осылайша бірліктің қорған, ұйымшылдықтың күш екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ұжымдық істі, ортақ шешімді қажет ететін жағдайларда жиі қолданылады. Мысалы, мектепте сынып болып бірігіп жарысқа дайындалса, жалғыз оқушыдан гөрі бәрі жабылып істеген жұмыс нәтижелі болады. Сондайда «Көптен қоян құтылмас» деп, бірліктің арқасында кез келген қиындықты жеңуге болатынын айтады.