Көрші хақысы - Тәңір ақысы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Көрші хақысы – өте қасиетті, киелі міндет. Мақалдың тура мағынасы: көршіге жасалған сый-құрмет, көмек пен ізет Тәңір алдында да бағалы саналады. Астарлы мағынасы: адам өз үйіне ғана емес, айналасындағы жұртқа да жауапты болуы керек. Көршімен татулық сақтау, қажет кезде қол ұшын беру, ауыр сөз айтпау – адамдықтың, имандылықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы “хақ” сөзі – біреудің ақылы, ақысы, тиісті құрметі деген ұғымды береді. “Тәңір ақысы” деуі көршіге деген міндетті жай тұрмыстық ереже емес, рухани парыз деңгейіне көтереді. Яғни көршіні ренжіту, оның құқығын аяқасты ету – тек адамдар арасындағы емес, Жаратушы алдындағы да кінә сияқты көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көпқабатты үйде де, ауылда да мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, көрші ауырып қалса, оған дәрі апару немесе бірер күн тамағын жеткізіп тұру – осы мақалдың нақты көрінісі. Қысқасы, жақсы көрші болу – ел ішіндегі тыныштық пен сыйластықтың негізі.