Көптің күші көлдей,
Көшіп жүрген желдей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп адамның біріккен күші жеке адамның күшінен әлдеқайда қуатты екенін білдіреді. Тура мағынасында көпшілік жиналса, істің жүгі жеңілдейді, шаруа тез бітеді. Астарлы мағынасында ел-жұрт, қауым, ортақ мүдде үшін тізе қосқанда ғана үлкен нәтижеге жетуге болатынын айтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көлдей» сөзі — көптің күшін кең, терең, мол қуатқа теңейді. Көл қанша кең болса, суы да сонша мол болады; сол сияқты біріккен жұрттың да әлеуеті зор. Ал «көшіп жүрген желдей» тіркесі қозғалыс пен жылдамдықты аңғартады: жел қалай тоқтамай, еркін ессе, көптің бірлескен әрекеті де тоқтаусыз, әсерлі болады. Бұл жерде көптік пен бірлік қозғалыстың серпінін күшейтетін бейне ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжымдық жұмысқа, ауылдың ортақ ісіне, еріктілердің көмегіне қатысты жиі айтылады. Мысалы, көп адам жиналып аула тазаласа, бір күнде үлкен аумақ ретке келеді. Жалғыз адамға ауыр көрінген іс көптің қолымен оңай атқарылады. Сондықтан мақал бірлік пен ұйымшылдықтың қадірін ұқтырады.
Kóship júrgen jeldeı.