Көп қайда болса, Құдай сонда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қай жерде көпшілік, халық жиылып отырса, сол жерде Құдайдың назары, берекесі болады деген ұғымды білдіреді. Астарлы мағынасы — көптің пікірі, көптің батасы, ел-жұрттың қолдауы маңызды. Адам жалғыз әрекет етсе қателесуі мүмкін, ал көпшілікпен ақылдасса, дұрыс жол табады. Сондай-ақ, халық жиналған ортада тәртіп, бірлік, ізгі ниет болса, іс те оңға басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көп» сөзі тек санды емес, елдің бірлігін, қауымның күшін меңзейді. «Құдай сонда» деген тіркес — халық жиналған, татулық орнаған жердің қасиетті екенін астарлайды. Яғни, көпшілік бар жерде береке, әділдік, жауапкершілік болуы керек деген ой жатыр. Бұл тіркес халықтың ауызбіршілігін рухани күшпен байланыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал бірлесіп шешім қабылдауға, көптің ақылына құлақ асуға шақырады. Мысалы, ауылда мешіт салу, аула тазалау не мектепке көмек беру сияқты ортақ іске жұрт бірігіп кіріссе, жұмыс тез әрі сапалы бітеді. Сонда көптің қуаты мен ынтымағының арқасында береке артады.