Көпті сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: көпшілікке, ел-жұртқа құрмет көрсетсең, сол құрмет өзіңе де қайтады. Астарлы мағынасы — адам қоғаммен жарасымды өмір сүріп, өзгеге сыйластық танытса, өз беделін, абыройын, ішкі мәдениетін де көтереді. Яғни кісіні кісілікке жеткізетін нәрсе — тек өз қамын ойлау емес, айналасындағы адамдарға ілтипатпен қарау.
Образдар мен теңеулер
Мақалда «көп» сөзі жеке адамға қарсы қойылған көпшілік, ел, орта ұғымын білдіреді. «Сыйлау» — тек бас иіп құрметтеу емес, тыңдау, түсіну, орын беру, әдеп сақтау деген кең мағынада қолданылған. Мұнда екіжақты байланыс бар: өзгеге жасаған ізетің өз мінезіңнің айнасы болады. Сондықтан бұл мақал адамды кішіпейілділікке, сабырлы қарым-қатынасқа шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді ұжымда, оқу орнында, отбасында жиі қолдануға болады. Мысалы, жұмыс орнында жас қызметкер әріптестерін тыңдап, үлкенді сыйлап, ортақ тәртіпті сақтаса, оны да жұрт құрметтейді, пікіріне құлақ асады. Демек, өзіңе деген сыйдың бастауы — өзгеге деген дұрыс көзқарас.