Көпшілік қауым туралы — 11-бет 429
Сұрыптау:
Хан кетсе - құт, келсе - жұт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билігі әлсіз, әділетсіз немесе елге пайдасынан зияны көп басшы туралы айтады. Тура мағынасы…
Хан - қазық, қараша - азық.
Негізгі мағынасы «Хан - қазық, қараша - азық» мақалы ел ішіндегі екі түрлі қызмет пен орынды салыстырады. Тура…
Хан - қарақшы, халық - сарапшы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билік иесінің сөзіне немесе ісіне жұрттың көзсіз ермей, оны халық таразысынан өткізуі керек…
Хан қарашасыз болмас,
Дау арашасыз болмас.
Дау арашасыз болмас.
Негізгі мағынасы Хан да, қараша да ел ішінде бірге өмір сүреді, сондықтан билік те халықсыз болмайды. Ал дау-дамай…
Хан қасықтан қақса,
Халық қасірет шегеді.
Халық қасірет шегеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның бір қате қимылы, тіпті кішкентай ғана әрекеті де елге ауыртпалық…
Күнде бір мақал
«Көпшілік қауым туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Хан қасында қаразың болса,
Қара жермен кеме жүргізер.
Қара жермен кеме жүргізер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның жанында сенімді адамың, сөзіңді өткізер жақының болса, аса қиын…
Хан Құдай емес,
Қара қурай емес.
Қара қурай емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: хан да адам, ол Құдай емес; қарапайым пенде де құр кеуіп тұрған қурай…
Ханның ісі қараға түсіпті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның, яғни ел басқаратын адамның ісі қара халыққа түсіп, соған…
Шабыспақ оңай, табыспақ қиын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жарысу, қиқарласу, тартысу оңай, ал татулыққа келіп, ортақ мәміле табу…
Шақырғанға бармасаң, шақыруға зар боларсың.
Негізгі мағынасы Шақырған жерге уақытында барып, адамдардың ықыласын аяқасты етпеу керек. Егер біреудің шақыруына…
Шаруаның мұңы бір.
Негізгі мағынасы «Шаруаның мұңы бір» деген мақалдың тура мағынасы — шаруаның, яғни егінші, малшы, еңбек адамының уайымы…
Шаруа түбі - кеңес,
Саудагершілік түбі - егес.
Саудагершілік түбі - егес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шаруашылық ісінде, күнкөріс пен тіршілік қамында адамдар ақылдасып…
Шаруа түбі - кеңес,
Сауда түбі - келіс.
Сауда түбі - келіс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал істің бәрі ақылдасудан басталып, ортақ шешімге келумен аяқталатынын білдіреді. «Шаруа түбі…
Шеткі ауыл көшсе, ортаңғы ауыл шет болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елді мекеннің шетінде отырған ауыл көшіп кетсе, бұрын ортасында…
Шешен - көптің анасы.
Негізгі мағынасы «Шешен - көптің анасы» деген мақал сөзге ұста, ойы жүйрік, тілі орамды адам көпке пайдасын тигізеді…
Шешеннің нақылы ортақ,
Көсемнің ақылы ортақ.
Көсемнің ақылы ортақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — халыққа пайдалы сөз де, пайдалы ой да жеке бір адамға ғана емес, көпке ортақ…
Шешеннің сөзі ортақ.
Негізгі мағынасы «Шешеннің сөзі ортақ» деген мақал сөзге жүйрік, ойы ұшқыр адамның айтқаны көпшілікке түсінікті, бәріне…
Шілдің боғындай шашылған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің тым көпке бөлініп, ретсіз шашылып жатқанын білдіреді. Тура мағынасында шілдің…
Шөре-шөре дегенді
Лақ білмес болар ма,
Мезіреті қылғанды
Қонақ білмес болар ма?!
Лақ білмес болар ма,
Мезіреті қылғанды
Қонақ білмес болар ма?!
Негізгі мағынасы Бұл мақал қонаққа көрсетілген құрмет пен көңілдің бос кетпейтінін аңғартады. Тура мағынасында — лақ…
Шықсаң белге, көзің сал елге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қайда барса да айналасына көз сал, елдің жайын байқап, жұрттың халін түсініп жүр…
Ымыраны бұзбақ - жаманның ісі;
Қатарды бұзбақ - шабанның ісі.
Қатарды бұзбақ - шабанның ісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал татулық пен ретке қарсы шығу жаман іс екенін ескертеді. «Ымыраны бұзбақ» дегені — адамдардың…
Ынтымақ барда ырыздық бар.
Негізгі мағынасы Ынтымақ болған жерде береке де, несібе де көбейеді деген сөз. Тура мағынасында адамдар тату болып, бір…
Ынтымақ болмай іс оңбас.
Негізгі мағынасы Ынтымақ жоқ жерде басталған іс берекелі болмайды, нәтиже де дұрыс шықпайды. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Ынтымақ істі тындырар.
Негізгі мағынасы «Ынтымақ істі тындырар» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар бірлесіп, ауызбіршілікпен әрекет етсе…
Ынтымақсыз елді ұрысы билейді.
Негізгі мағынасы Ынтымағы жоқ елдің берекесі қашып, ішкі алауыздық күшейген жерде тәртіп бұзылады, әлсіздік пайда…
Ынтымақ түбі - игілік,
Тірлік түбі - бірлік.
Тірлік түбі - бірлік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ынтымақтың соңы жақсылыққа, ал тіршіліктің берік негізі бірлікке тіреледі…
Ырыс алды - ынтымақ.
Негізгі мағынасы «Ырыс алды - ынтымақ» деген мақалдың тура мағынасы — береке мен молшылықтың бастауы татулық пен…
Ырыстан ынтымақ озар.
Негізгі мағынасы Ырыс та, байлық та, береке де адамға жалғыз өзі толық қуаныш әкелмейді. Ал ынтымақ бар жерде тірлік…
ЬІнтымақ түбі- бірлік.
Негізгі мағынасы Ынтымақтың түпкі нәтижесі — бірлік. Яғни адамдар бір-бірімен тіл табысып, ортақ мақсатқа жұмылса…