Көпшілік қауым туралы 432
Көпшілік қауым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ел бірлігі, жұрт пікірі, ортақ мүдде мен ынтымақ туралы нақылдар.
432
Мақал-мәтел
111.1K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Басқарушы болмаса, ел қадірі кетеді.
Елінде айтыс болса, ер қадірі кетеді.
Елінде айтыс болса, ер қадірі кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елді де, ерді де қадірлейтін тәртіп пен әділ басшылықтың маңызын айтады. Тура мағынасында...
Көп келіссе, кірекеш түйесін сояды.
**Негізгі мағынасы** Көп адам бір іске бірдей келісіп, ортақ шешімге тоқтаса, ойланбайтын, орынсыз қадамға да барады дег...
Білек бір болса да, бармақ басқа.
**Негізгі мағынасы** Білек бір, яғни қолдың күші ортақ болғанымен, бармақтың әрқайсысы жеке-жеке қызмет атқарады. Мақалд...
Жолдасы көптің қолдасы көп.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы көп адам жалғыз қалмайды, қай кезде де сүйенетін тірегі болады. Мақалдың тура мағынасы — қ...
Екі ұштыны бір күшті қосар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі бөлек, әлсіздеу нәрсе біріксе, олар бір күшті нәрсенің қуатына жет...
Айнаға үйір бойын түзейді,
Халыққа үйір ойын түзейді.
Халыққа үйір ойын түзейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз-өзін түзетуі айналасындағы ортаға байланысты екенін айтады. Айнаға жиі қараған...
Төресіз ел болмас,
Төбесіз жер болмас.
Төбесіз жер болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де өзіне тән басшысы, тірегі, тәртібі болады деген ойды білдіреді. Тура...
Той тамағы тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тойда берілген ас дәмді, тәбетті болып сезіледі. Ал астарлы мағынасы —...
Бірлікті ел бұзылмас.
**Негізгі мағынасы** «Бірлікті ел бұзылмас» деген мақалдың тура мағынасы — егер халық, ауыл не отбасы ауызбіршілікте бол...
Биі көп елді дау аралайды,
Дауы көп елді жау аралайды.
Дауы көп елді жау аралайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі береке мен тыныштықтың қадірін айтады. Тура мағынасында, көп биі бар елде әрк...
Кеңесіп кескен қол ауырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолды бірнеше адам ақылдасып кессе, қателік азаяды, ауыртпалығы жеңілде...
Тойға барған да арманда,
Бармаған да арманда.
Бармаған да арманда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойдың қадірі мен қызығын көрсетеді. Тура мағынасында, тойға барған адам да сол қуаныштың...
Азған елге жазған би болады.
**Негізгі мағынасы** Азған елге жазған би болады деген мақал ел ішінің берекесі кетіп, тәртібі бұзылған кезде әділ, ақы...
Жалғыз жаңқа жанбайды,
Жалғыздың ісі оңбайды.
Жалғыздың ісі оңбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның үлкен істі тындыра алмайтынын білдіреді. Тура мағынада: бір ғана жаңқа от...
Халық сүймес,
Сүйгені суға батпас, отқа күймес.
Сүйгені суға батпас, отқа күймес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, халық сүймеген адамға қауырт қиындық түссе, оны ешкім қорғамайд...
Ең көп оқылған
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде көпшілік қауым, жұртшылық және елдік сана туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндай нақылдар халықтың ортақ ақылы мен тәжірибесінен туып, қоғамдағы тәртіп, бірлік, ынтымақ, ортақ мүддені алға қояды. Көптің күші, елдің берекесі, жұрттың пікірі секілді ұғымдарды қысқа да нұсқа жеткізіп, адамды қауыммен санасуға үндейді.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.