Тойға барған да арманда,
Бармаған да арманда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тойдың қадірі мен қызығын көрсетеді. Тура мағынасында, тойға барған адам да сол қуаныштың ішінде болып, қызыққа қанықпаған соң, «тағы бір нәрсені жіберіп алдым ба?» деп өкінуі мүмкін. Ал бармаған адам тойдың думанын көрмей, «неге бармадым екен?» деп қалады. Астарлы мағынасы — ел ішіндегі қуанышты сәттен тыс қалмау керек, өйткені ортақ мереке адамның көңілін көтеріп, қарым-қатынасты нығайтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «той» — жай ғана думан емес, халықтың бас қосуы, қуанышы, береке-бірлігі. «Арманда» сөзі екі жақтағы өкінішті де білдіреді: барған адам қызықтың қысқа өтіп кеткеніне қынжылады, ал бармаған адам сол қуанышқа үлгермегеніне өкінеді. Осы арқылы мақал тойдың ел өміріндегі орнының ерекше екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдарды шақырылған жерден қалмауға, ортақ қуанышқа қатысуға үндейді. Мысалы, жақын туыстың үйлену тойына баруға ерініп, кейін фотоларды көріп өкініп қалатын адамға осы мақал орынды айтылады. Ол: маңызды сәтке қатыссаң да, қатыспасаң да, өкініш болуы мүмкін, сондықтан ниет пен уақытты дұрыс бағала деген ой береді.
Barmaǵan da armanda.