Топтанып ұшқан торғайға,
Тұрымтай да бата алмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: топтанып, үйір-үйір болып ұшқан торғайға тұрымтайдың өзі де бата алмайды. Астарлы мағынасы: біріккен, ұйымшыл жұртқа әлсіз қарсылас та, тіпті айлалы жау да оңайлықпен үстемдік ете алмайды. Ынтымақ бар жерде қорғаныс та, күш те артады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «торғай» — көпшілік, қарапайым халықтың бейнесі. «Топтанып ұшу» — ұйымшылдық пен бір мақсатқа жұмылуды білдіреді. «Тұрымтай» — жыртқыш, әлсізді іліп кететін қауіптің символы. Ал оның «бата алмауы» — бірлік орнаған жерде сыртқы қатердің де босаңситынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ұжымда, отбасында, ауылда немесе ел ішінде татулықтың қаншалықты маңызды екенін еске салады. Мысалы, бір сынып оқушылары емтиханға бірге дайындалып, бір-біріне көмектессе, қиын тапсырмаларды да жеңіл еңсереді. Яғни, күш — жеке адамда ғана емес, ортақ келісім мен ынтымақта.
Turymtaı da bata almas.