Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге жетеді. Ал алтау ала, яғни арасы ашылып, әркім өз бетінше тартып, келіспей әрекет етсе, күшті де, мүмкіндігі де зая кетеді. Мақалдың тура мағынасы — адамдардың саны емес, ынтымағы маңызды екенін айту. Астарлы мағынасы — бірлік пен келісім бар жерде береке артып, алауыздық бар жерде іс оңбайтынын ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төртеу» мен «алтау» нақты сан ғана емес, көпшілік қауымды, кез келген ұжымды білдіреді. «Түгел» сөзі — бүтіндік, жарастық, ортақ ой, ортақ қимыл деген ұғымды береді. Ал «ала» сөзі — шашырау, бөліну, кикілжің, сенімсіздік. Яғни халық бейнелі түрде ұйымшыл топты бүтін денеге, ал берекесі қашқан топты бытыраған күшке теңейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал отбасында, жұмыста, оқуда, тіпті достар арасында да маңызды. Мысалы, бір топ студент жоба қорғағанда әрқайсысы өз пікірін тыңдап, міндетін бөліссе, жұмыс сапалы шығады. Ал әркім өз ойын ғана қуып, келіспесе, жоба әлсірейді. Сондықтан бұл мақал адамдарды татулыққа, жауапкершілікке және ортақ мақсатқа жұмылуға шақырады.
Altaý ala bolsa - aldyrar.