Қасыңда қара көп болса,
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың түйіні — адамға жақын жүрген көпшілік, қиын сәтте келген көмек пен еңбекпен табылған ырыс ерекше қымбат. «Қара көп болса» дегені — жанында жәрдем берер адам, сүйеніш, тірек мол болса, ол жай ғана жұрт емес, нөкер сияқты қорған деген ой. «Шөлдегенде ішкен су» — дәл керек кезде келген жақсылықтың қадірі артады, ол шекердей тәтті сезіледі. «Ат жалынан тапқан мал» — ерінбей, тәуекел етіп, маңдай термен келген мал-мүлік ешқашан бекер болмайды, оның берекесі бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «нөкер» — беделді адамның жанындағы сенімді серік қана емес, жалпы қолдаушы, дем беруші күштің бейнесі. «Шекер» сөзі қажет кезде келген жақсылықтың дәмін, қуанышын білдіреді. Ал «ат жалынан тапқан мал» — ел ішіндегі еңбек, қайрат, алыс жол, ауыр тірліктің белгісі. Яғни табыс оп-оңай келмейді, бірақ табылған нәрсе шын еңбекпен келсе, құны да, қадірі де жоғары.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамға қолдау көрсетудің, дер кезінде көмектесудің және адал еңбектің мәнін айту үшін қолдануға болады. Мысалы, бір студент емтиханға қатты қиналып тұрғанда, топтағы достары материал жинап берсе, ол көмек оған шекердей тәтті көрінеді. Сол сияқты жұмысын табандылықпен істеп, айлығын адал тапқан адам оның қадірін жақсы түсінеді.
Nóker emeı, nemene?
Shóldegende ishken sý
Sheker emeı, nemene?
At jalynan tapqan mal,
Beker emeı, nemene?