Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
135K
Қаралым
328
Орташа
Сұрыптау:
Кемедегінің жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Кемеде бірге отырған адамдардың өмірі мен амандығы ортақ болғандықтан, олар бір-біріне сүйеніп, тат...
Ақыл - ауыс, ырыс - жұғыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақыл мен ырыстың адамға жалғыз ғана өз еңбегімен емес, айналадағы орта арқылы да келетіні...
Адамға адам жат емес.
**Негізгі мағынасы** «Адамға адам жат емес» деген мақалдың тура мағынасы — әр адам өзге адамнан бөлек, жат, сырт емес. А...
Ежелгі жау ел болмас.
**Негізгі мағынасы** «Ежелгі жау ел болмас» деген мақалдың тура мағынасы — көптен бері жаулық қылып келген адам не топ...
Ел ағасы іріткішіл болса,
Елін жауы шабар.
Елін жауы шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел басқарған, сөз ұстаған, үлкендік иесі дұрыс болмаса, оның зардабы тұтас жұртқа тиетіні...
Ит пен ит ырылдасса,
Тамағының тоқтығы.
Жігіт пен жігіт ұрысса,
ЬІнтымақтың жоқтығы.
Тамағының тоқтығы.
Жігіт пен жігіт ұрысса,
ЬІнтымақтың жоқтығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттер бір-біріне ырылдаса, олардың арасында жемге, азыққа талас бар де...
Көсеуің ұзын болса, күймес,
Ағайының көп болса, ешкім тимес.
Ағайының көп болса, ешкім тимес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: отты көсейтін көсеу ұзын болса, адам қолын күйдірмей жұмыс істейді. Ал...
Көптен бөлінген үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Көптен бөлініп, ел-жұрттан, ағайын-туыстан жырақ қалған үйдің берекесі кетеді деген сөз. Мұнда тура...
Екеу - біреудің құдайы.
**Негізгі мағынасы** «Екеу - біреудің құдайы» деген мақал екі адамның бір-біріне сүйеніп, тірек болып жүруінің қадірін...
Адам - адамға пана.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам екінші адамға қорған, тірек, сүйеніш бола алады деген сөз. А...
Жар басына үй тікпе,
Жар құласа үй кетер.
Ала болса ағайын,
Рулы елден күй кетер.
Жар құласа үй кетер.
Ала болса ағайын,
Рулы елден күй кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жардың, яғни опырылғыш қияның басына үй тіксең, ол құлағанда үй де бір...
Көп қорқытады, терең батырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көп күш біріктірсе, қарсы тұрғанды қорқытып, жеңіп те жіберуі мүмкін. А...
Тату үйдің бақыты тасыр,
Араз үйдің ырысы қашар.
Араз үйдің ырысы қашар.
**Негізгі мағынасы** Тату-тәтті, бір-бірін сыйлаған үйде береке де, бақыт та мол болады. Ал үй ішіндегі адамдар араздасы...
Біреу болса - құда, екеу болса - ұя.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адам көрші-көлеммен, ел-жұртпен араласып, сыйласса — құдадай қа...
Кең киім тозбайды,
Кеңесшіл ел азбайды.
Кеңесшіл ел азбайды.
**Негізгі мағынасы** Кең киім адамның денесіне ыңғайлы болып, тез тозбайтыны сияқты, кеңес тыңдап, ақылға құлақ асқан ел...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.