Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
112.3K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Су жүрген жер - береке,
Ел жүрген жер - мереке.
Ел жүрген жер - мереке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал су жүрген жерде тіршілік нәрленіп, егін көгеріп, мал мен адамға ырыс көбейетінін білдіред...
Дос - егіз, дұшпан - сегіз.
**Негізгі мағынасы** Дос адам өмірде ең жақын тірек, сырлас әрі сенімді серік болады. Сондықтан «дос — егіз» дегені: шын...
Асу-асу белдер бар,
Аса алмаса ат өлсін.
Ағайынмен тату бол,
Айыра алмай жат өлсін.
Аса алмаса ат өлсін.
Ағайынмен тату бол,
Айыра алмай жат өлсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасында асу мен бел – жолдағы қиын өткелдер, ал ат – сол жолды еңсеретін сері...
Үлкенді сен сыйласаң,
Кіші сені сыйлайды;
Кішіні сен сыйласаң,
Кісі сені сыйлайды.
Кіші сені сыйлайды;
Кішіні сен сыйласаң,
Кісі сені сыйлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен адамды құрметтесең, кіші де саған ілтипат көрсетеді; кішіні сый...
Хан қарашасыз болмас,
Дау арашасыз болмас.
Дау арашасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Хан да, қараша да ел ішінде бірге өмір сүреді, сондықтан билік те халықсыз болмайды. Ал дау-дамай ө...
Қайғы бөліссе, азаяды,
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі күйі мен сезімі бөліскен сайын өзгеретінін айтады. Қайғыны жалғыз көтерсең,...
Жалғыз иттің үргені білінбес,
Жалғыз адамның жүргені білінбес.
Жалғыз адамның жүргені білінбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның ісі көпке онша байқалмайтынын, оның күші де, дауысы да аз естілетінін білд...
Ит пен ит ырылдасса,
Тамағының тоқтығы.
Жігіт пен жігіт ұрысса,
ЬІнтымақтың жоқтығы.
Тамағының тоқтығы.
Жігіт пен жігіт ұрысса,
ЬІнтымақтың жоқтығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттер бір-біріне ырылдаса, олардың арасында жемге, азыққа талас бар де...
Көппен көрген - ұлы той.
**Негізгі мағынасы** «Көппен көрген — ұлы той» деген мақал адамға қиындықты да, қуанышты да жалғыз көтергеннен гөрі, көп...
Үйірі басқаны ноқта қосады,
Атасы басқаны неке қосады.
Атасы басқаны неке қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқы үйірін ноқта ұстап тұрады, ал ерлі-зайыптыны неке біріктіреді. А...
Ынтымақ болмай іс оңбас.
**Негізгі мағынасы** Ынтымақ жоқ жерде басталған іс берекелі болмайды, нәтиже де дұрыс шықпайды. Бұл мақалдың тура мағын...
Аталастың аты озғанша,
Ауылдастың тайы озсын.
Ауылдастың тайы озсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — туыстас, жақын адамдардың бірінің аты бәйгеде озғанша, өз ауылыңдағы а...
Көсеуің ұзын болса, күймес,
Ағайының көп болса, ешкім тимес.
Ағайының көп болса, ешкім тимес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: отты көсейтін көсеу ұзын болса, адам қолын күйдірмей жұмыс істейді. Ал...
Бірлік жоқ болса, ұйым жоқ,
Ұйым жоқ болса, күйің жоқ.
Ұйым жоқ болса, күйің жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер адамдардың арасы тату болмай, бір мақсатқа жұмылмаса, онда береке...
Адамға адам жат емес.
**Негізгі мағынасы** «Адамға адам жат емес» деген мақалдың тура мағынасы — әр адам өзге адамнан бөлек, жат, сырт емес. А...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.