Бірлік туралы — 4-бет 409
Сұрыптау:
Екеу - біреудің құдайы.
Негізгі мағынасы Екі адам бір адамға құдайдай күшті, яғни екеу біріксе, жалғыз кісі оларға қарсы тұра алмайды…
Екеуге иық көрсеткен біреу - өзінің соры,
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Негізгі мағынасы Екі адамға иық көрсетіп, тиіскен жалғыз адам өз басына пәле тілейді: екеуі оны жеңеді, бұл — өзінің…
Екі ағайынды жігіттің,
Кере қарыс жалы бар.
Жалғыз басты жігіттің,
Шығар-шықпас жаны бар.
Кере қарыс жалы бар.
Жалғыз басты жігіттің,
Шығар-шықпас жаны бар.
Негізгі мағынасы Артында сүйенер бауыры бар жігіттің жалы кере қарыс — айбыны асқақ, өзіне сенімі мол. Жалғыз басты…
Екі ауыз біріксе,
Кер ауызды басады.
Кер ауызды басады.
Негізгі мағынасы Екі адам бір пікірге келіп, бір сөз сөйлесе, кердең, менмен, өз дегенінен қайтпайтын кісінің даурығын…
Екі аяқ бір етікке сыймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — екі аяқ бір етікке қатар сыймайды. Астарлы мағынасы — бір шаңырақта, бір…
Күнде бір мақал
«Бірлік туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Екі батыр елде жатыр,
Жеке батыр жерде жатыр.
Жеке батыр жерде жатыр.
Негізгі мағынасы Екі батыр бірге болса, екеуі де аман-есен елге оралып, ауылында тыныш жатады; жалғыз батыр жау…
Екі ел егес болса,
Епті жігіт қатын алар.
Епті жігіт қатын алар.
Негізгі мағынасы Екі ел араздасып, бір-біріне шабуыл жасап, мал-жан алып жатқан алас-апыран кезде ебін тапқан жігіт…
Екі жақсы қосылса,
Ай мен Күндей жарасар;
Екі жаман қосылса,
Ырылдасар, таласар.
Ай мен Күндей жарасар;
Екі жаман қосылса,
Ырылдасар, таласар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың мінезі мен сыйластығы біріккенде қарым-қатынас та көркем болатынын айтады. Екі…
Екі жақсы қосылса,
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың мінезі мен ниетінің бір-біріне қалай әсер ететінін айтады. Екі жақсы адам…
Екі жақсы қосылса,
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі жақсы адам біріксе, араларында сыйластық пен түсіністік мықты болып, ұсақ кикілжіңге…
Екі жақсы таққа таласса,
Ортада қу тойынар.
Ортада қу тойынар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы, яғни екі беделді не қабілетті адам билікке, орынға немесе бір…
Екі жаман ауыл болмас,
Ауыл болса да, қауым болмас.
Ауыл болса да, қауым болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: екі жаман адам бір жерге жиналса, ол жердің аты ауыл болғанымен, нағыз…
Екі жарты - бір бүтін.
Негізгі мағынасы «Екі жарты - бір бүтін» деген мақал ерлі-зайыптының бір-бірін толықтырып, бір шаңыраққа айналатынын…
Екі кісі сыйласса,
Бір кісіге орын бар.
Бір кісіге орын бар.
Негізгі мағынасы Екі адам бір-бірімен сыйластықта, татулықта болса, олардың ортасында үшінші адамға да орын табылады…
Екі қарға таласса, бір құзғынға жем болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: екі қарға бір жемге таласса, екеуі де әлсіреп, соңында оны құзғын алып…
Екі қатынның баласы екі рулы ел.
Негізгі мағынасы Мақал көп әйел алу кездесетін ескі заманның тәжірибесінен туған. Тура мағынасы: бір әкеден, бірақ екі…
Екі қатынның үйінде дау,
Бір қатынның үйінде жау.
Бір қатынның үйінде жау.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың қадірін ескертеді. Тура мағынасында екі әйел тұрған…
Екі қылыш бір қынапқа сыймайды.
Негізгі мағынасы Екі қылыш бір қынапқа сыймайды дейді. Мақал бір орында екі басшының, екі билеушінің бірге болуы мүмкін…
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт…
Екі тентек елге сыймас.
Негізгі мағынасы «Екі тентек елге сыймас» деген мақалдың тура мағынасы — мінезі бұзылған, қиқар, жөнге көнбейтін екі…
Екі тентек қосылса, аудай болар,
Екі ақылды қосылса, таудай болар.
Екі ақылды қосылса, таудай болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — мінезі тентек, берекесіз екі адам қосылса, олардың ісі де аласапыран…
Екі ұштыны бір күшті қосар.
Негізгі мағынасы Екі ұштыны бір күшті қосады дейді: екіге бөлінген, ала-құла істі, екі жаққа тартқан адамдарды бір…
Ел ағасы іріткішіл болса,
Елін жауы шабар.
Елін жауы шабар.
Негізгі мағынасы Елді бастаған ақсақал, ел ағасы ауылдардың басын қосып, араздықты басуы тиіс. Ал ол өзі іріткі салса…
Ел ағыны мен су ағыны тең.
Негізгі мағынасы Өзеннің ағысын бөгеп тоқтата алмайсың: ол бір жерден жол таппаса, екінші жерден бұзып шығады. Ел ағыны…
Ел айырылса көбіне,
Жол айырылса кеңіне.
Жол айырылса кеңіне.
Негізгі мағынасы Ел екіге бөлінсе, көпшілік жағына, жол айрылса, кең жолға түс деген тәжірибелі кеңесті айтады. Көшпелі…
Ел бірлігі - ел теңдігі.
Негізгі мағынасы Мақалда екі ұғым теңестіріледі: елдің бірлігі — сол елдің теңдігі. Негізгі мағынасы: ішінен…
Ел болам десең, сыйлас,
Қор болам десең, қастас.
Қор болам десең, қастас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ел болып тұруы адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, татулық сақтай білуіне…
Ел бұзылса, шайтан өрнек салады.
Негізгі мағынасы Ел бұзылса, яғни ішіне іріткі түсіп, тәртіп пен ұят кетсе, шайтан өз өрнегін, өз үлгісін сала…
Елге ел қосылса- құт,
Елден ел айырылса - жұт.
Елден ел айырылса - жұт.
Негізгі мағынасы Бір ел екінші елмен қосылса, бірігіп көшсе, құда-жегжат болса, бұл — құт, ырыс. Ал елден ел бөлініп…
Ел даусыз болмас,
Ер жаусыз болмас.
Ер жаусыз болмас.
Негізгі мағынасы Ел ішінде дау-дамай, талас-тартыс болмай тұрмайды, ал ер азаматтың жауы, дұшпаны, күндесі болмай…
Елде болса, ерінге тиеді,
Ауылда болса, ауызға тиеді.
Ауылда болса, ауызға тиеді.
Негізгі мағынасы Ел ішінде, ауылыңда игілік болса, оның үлесі саған да тиеді деген ойды айтады. Кең ел ішінде бір нәрсе…
Елдестірмек - елшіден,
Жауластырмақ - жаушыдан.
Жауластырмақ - жаушыдан.
Негізгі мағынасы Екі елді татуластыру да, жауластыру да арадағы хабаршыға байланысты. Елші сөзді әдеппен, ақылмен…
Елді іс біріктіреді, сөз бұзады.
Негізгі мағынасы Елдің басын ортақ іс қосады, ал бос сөз, дау-дамай, өсек оның бірлігін бұзады деп айтады. Бірге жұмыс…
Елдің елдігі - аузының бірлігі,
Ердің ерлігі - етінің тірлігі.
Ердің ерлігі - етінің тірлігі.
Негізгі мағынасы Мақал екі нәрсенің өлшемін береді. Ел ел болып тұруы үшін аузының бірлігі керек: бір сөзге тоқтай алу…
Елдің күші - селдің күші.
Негізгі мағынасы Сел — таудан тасып аққан күшті ағын: тас, топырақ, ағаш араласып, жолындағының бәрін қиратып кетеді…
Елдің құты белеңде,
Судың құты тереңде.
Судың құты тереңде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің де, судың да қадірлі, берекелі жерін меңзейді. Тура мағынасында құт-береке биікте…
Ел егессіз болмайды.
Негізгі мағынасы Егес — талас, бәсеке, дау, біреумен өштесу. Мақал: ел бар жерде егес те болады дейді. Адамдар көп…
Ел екпіні - сел екпіні.
Негізгі мағынасы Екпін — қозғалыстың күші, қарқыны, ұмтылысы. Ел бір іске жұмылып, бір бағытқа ұмтылса, оның қарқыны…
Ел көшті, жау жетті деп,
қашуыңа болайын.
қашуыңа болайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ел көшсе де, жау жетсе де, сенің қашып құтылуыңның өзі пайда әкелмейді…
Ел қауымдасса, ер болады,
Ер қауымдасса, ел болады.
Ер қауымдасса, ел болады.
Негізгі мағынасы Қауымдасу — бас қосу, бірігу, ортақ іске ұйысу. Ел бірлесіп, бір мақсатқа жұмылса, оның ішінен ер…