Жалғыз ат мініс емес,
Жалғыз аяқ жүріс емес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір атпен жалғыз алыс жолға шығу қиын, бір аяқпен ұзақ жүріп кете алмайсың. Астарлы мағынасы — адам қандай іс болса да, жалғыз өзі бәрін еңсере алмайды, тіршілікте серік, қолдау, бірлік қажет. Бір адамның күші шектеулі, ал көптің тірлігі нәтижелі болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жалғыз ат» пен «жалғыз аяқ» — адамның жалғыздығын, әлсіздігін бейнелейтін образдар. Ат — көшпелі өмірдегі сенімді көлік, тірек ұғымын білдіреді; аяқ — адамның өз күшіне сүйенуі. Екеуінің де «жүріс» үшін толық жарамсыз етіліп алынуы — жалғыздықтың қиын екенін көркем түрде аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал командамен жұмыс істеудің, ақылдасудың, бір-біріне сүйенудің маңызын көрсетеді. Мысалы, бір адам үлкен жобаны жалғыз аяқтай алмай қиналса, ұжым болып бөлісіп істегенде жұмыс тез әрі сапалы бітеді. Сол себепті мақал бірлік пен өзара көмектің қадірін еске салады.
Jalǵyz aıaq júris emes.