«Ел от алған жерге су төкпе.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің басталған ісіне, көтерілген намысына, не қызған көңіліне әдейі кедергі жасама, отқа май құйма дегенді білдіреді. Тура мағынасында отқа су төксе, ол сөнеді; ал астарлы мағынасында ел ішінде бірлік бұзатын, дау-дамайды күшейтетін әрекеттен сақтандырады. Адам ашулы кезде сөзбен де, іспен де жара салуға болады, сондықтан сабыр сақтап, жағдайды ушықтырмай, қайта басу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы “от” — қызу сезім, дау, жанжал, тіпті ел намысының қызуы. “Су төгу” — соны өшіру ғана емес, кейде орайсыз араласу, біреудің ойын бөлу, ынтымақты суыту деген ишара. Халық отты қауіпті де қуатты күш ретінде алып, ал суды оған қарсы құрал етіп көрсетеді. Сол арқылы сөздің де, әрекеттің де өз уақыты бар екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы, жұмыстағы не әлеуметтік желідегі дауды одан сайын қоздырмауға шақырады. Мысалы, екі әріптес келіспей қалса, үшінші адам олардың сөзін іліп әкетіп, мәселені үлкейтпей, сабырмен тыңдап, татуластырғаны дұрыс.