Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
112.2K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Екі жақсы қосылса,
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен ниетінің бір-біріне қалай әсер ететінін айтады. Екі жақсы адам қосы...
Отты қузаған өшірер,
Көршіні қузаған көшірер.
Көршіні қузаған көшірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршімен орынсыз керісу, іріткі салу, ұсақ ренішті үлкейту жақсылыққа апармайтынын айтады...
Екі кісі сыйласса,
Бір кісіге орын бар.
Бір кісіге орын бар.
**Негізгі мағынасы** Екі адам бір-бірімен сыйластықта, татулықта болса, олардың ортасында үшінші адамға да орын табылады...
Ауыл болсаң, қауым бол.
**Негізгі мағынасы** «Ауыл болсаң, қауым бол» деген мақалдың тура мағынасы — ауыл атанған жерде жұрт бір үйдің баласынд...
У ішсең - руыңмен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – басыңа ауыр іс түссе, тіпті у ішуге пара-пар қиындық көрсең де, оны ру...
Шаруа түбі - кеңес,
Сауда түбі - келіс.
Сауда түбі - келіс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің бәрі ақылдасудан басталып, ортақ шешімге келумен аяқталатынын білдіреді. «Шаруа түб...
Ағайынның азары болса да, безері болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыстың арасында реніш, өкпе-наз, келіспеушілік болып тұратынын, бірақ соның өзінд...
Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Отаның берік болса, жауың алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: орақ өткір болса, егін ору жеңілдеп, адам көп қиналмайды. Ал отаны бері...
Ат арқасына ер батса,
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың арқасына ер батса, ат аяңдап жүреді; ал ер жігітке жат адамның т...
Жалғыз қаздың үні шықпас,
Жалғыз қыздың мұңы шықпас.
Жалғыз қыздың мұңы шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның даусы да, қайғысы да көпке жетпей, еленбей қалатынын білдіреді. Тура мағын...
Ер шекіспей (өліспей) бекіспейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ер адамдар кейде тартысып, сөзге келіп, тіпті қатты қайшылыққа да түс...
Қой үстіне бозторғай жұмыртқалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде аса тыныш, берекелі, мамыражай заман орнағанын білдіреді. Тура мағынасында қойд...
Үш ағайынды жігіттің,
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
Отарында малы бар.
Екі ағайынды жігіттің
Қотанында талы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның көптігі мен ынтымағының берекеге бастайтынын білдіреді. Үш ағайынды жігіттің от...
Бауыр шырын, бас тәтті,
Ағайынмен ішкен ас тәтті.
Ағайынмен ішкен ас тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын-туыспен болған қарым-қатынастың қадірін айтады. Тура мағынасында, бауырдың да, бас...
Абысынның аразы,
Ағайынның сәнін кетірер.
Ағайынның аразы
Елдің сәнін кетірер.
Ағайынның сәнін кетірер.
Ағайынның аразы
Елдің сәнін кетірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстар арасындағы татулықтың қаншалықты маңызды екенін айтады. Абысындардың араздығы бір...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.