Жалғыздың жағы жоғалса табылмайды,
Көптің оғы жоғалса да табылады.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адамның жоғалтқаны қайта табылмай қалады, ал көптің ішінде жоғалған нәрсе бәрінің көмегімен табылады. Астарлы мағынасы: жалғыз кісі әлсіз, оның қолдаушысы аз; ал көпшілік біріксе, кез келген қиындықты жеңіп, жоғын да, бағытын да табады. Яғни адам жалғыз жүрсе, ісі өнбейді, ал ел-жұртпен, қауыммен бірге болса, тірлігі берекелі болады.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы «жағы» — адамның сыны, бағы не ырысы; «оқы» — мақсат, мұрат, жол, қажет нәрсе деген ишара. «Жалғыз» сөзі қорғансыздық пен шектеулі мүмкіндікті білдірсе, «көп» сөзі ұйымшылдықты, ақыл мен қолдаудың молдығын танытады. Оқтың табылуы — көптің көзінен таса қалмайтын, бірлесіп іздесе табылады деген ойды күшейтеді.

Қазіргі өмірде

Бұл мақал қазір де ұжымдық жұмыстың, ортақ ақылдың күшін көрсетеді. Мысалы, бір адам жұмыс орнында құжатты жоғалтып алса, өзі ұзақ іздеп таба алмауы мүмкін; ал әріптестері қосылып іздесе, ол тез табылады. Сондықтан қиын сәтте жалғыздыққа емес, ынтымақ пен ортақ әрекетке сүйену керек.