Жалғыз ағаш пана болмас,
Жалғыз биеге саба толмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз тұрған ағаш сая да, қорған да бола алмайды; жалғыз бие бір сабаны толтырарлық сүт бермейді. Астарлы мағынасы: жеке адамның күші шектеулі, ал көптің бірлігі мен тірлігі әрдайым нәтижелі. Бірігіп істелген іс берекелі, ал жалғыз атқарылған жұмыс әлсіз болады. Сондықтан адам біреуге сүйеніп қана қалмай, елмен, жұртпен, ағайынмен, ұжыммен тізе қосып әрекет етуі керек.
Образдар мен теңеулер
«Жалғыз ағаш» — тірексіз, көлеңкесі аз, қорған бола алмайтын әлсіздік бейнесі. «Пана болмас» дегені — жалғыздың өзгені де, өзін де толық қорғай алмайтынын аңғартады. «Жалғыз бие» — аздықтың, жеткіліксіздіктің белгісі. «Саба толмас» — аз нәрседен мол ырыс шықпайтынын білдіреді. Екі образ да халықтың тұрмыс-тіршілігінен алынған, сондықтан ойы өте нақты әрі есте қаларлық.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды ұжымдық жұмысқа, отбасы тірлігіне, достық пен ынтымаққа қатысты қолдануға болады. Мысалы, бірнеше адам бірігіп үй жөндесе, жұмыс тез әрі сапалы бітеді; ал бір адамға бәрін жалғыз істеу ауыр тиеді. Сол себепті «жұмыла көтерген жүк жеңіл» деген оймен үндеседі.
Jalǵyz bıege saba tolmas.