Жалғыз жігіт би болмас,
Жалғыз ағаш үй болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыз адамның күші шектеулі екенін, үлкен іс пен берік тірекке көптің қолдауы керек екенін білдіреді. Тура мағынасында бір ғана жігіт би болып ел билей алмайды, бір ғана ағаштан үй тұрғызылмайды. Астарлы мағынасында да кез келген істің нәтижелі болуы үшін ақылдасу, бірлесу, сүйеніш болу қажет. Адам жеке өзі алғыр, еңбекқор болса да, қоғаммен байланыссыз көп нәрсеге жете алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жігіт» — тек жас адам емес, елге тірек болар азаматтың бейнесі. «Би» — әділдік айтатын, ел сөзін ұстайтын беделді тұлға. Ал «ағаш үй» — берік шаңырақ, орнықты тіршілік символы. Бір ағаштан үй салу мүмкін еместігі сияқты, бір адамның күші де үлкен істі толық көтеруге жетпейді. Сондықтан бұл мақал бірлік пен ортақ еңбектің қадірін көркем түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ұжымдық жұмыстың маңызын түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, мектептегі жобаға бір оқушы жалғыз дайындалса, нәтиже әлсіз болуы мүмкін, ал бірнеше оқушы міндетті бөлісіп істесе, жұмыс сапалы әрі тез бітеді.
Jalǵyz aǵash úı bolmas.