Досыңның тонын тойға ки, қасың көрсін,
Ызалансын, жасысын, іші күйсін.

Негізгі мағынасы

Тура мағынасы: досыңның тонын киіп тойға бар, оны қасың көрсін, ызаланып, жасып, іші күйсін. Ертеде жақын достар бір-біріне ең жақсы киімін, атын сеніп бере берген. Біреудің тойда досының тонын киіп жүруі — оның артында сенімді досы бар екенінің айғағы. Астарлы мағынасы — достықтың беріктігін, жалғыз емес екеніңді ел алдында көрсету қасыңа ең ауыр соққы. Жау адамның жалғыздығы мен әлсіздігіне қуанады, ал досы көп, сүйеніші мықты адамға тиісуге батпайды.

Образдар мен теңеулер

«Тон» — қымбат, сәнді киім, иесінің абыройы. Оны досқа беру — үлкен сенімнің белгісі. «Той» — көпшілік жиналған, кім кіммен жүргені көрінетін орта. «Қас» — дұшпан, іштарлық танытатын адам. «Ызалансын, жасысын, іші күйсін» деген үш етістік қатар келіп, достықтың көрінісі қасқа қалай әсер ететінін біртіндеп күшейтіп суреттейді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бүгін бұл мақал достық пен ынтымақтың өзі адамды қорғайтынын еске салады. Мысалы, біреу жаңа ісін бастағанда достары ашық қолдау көрсетіп, ашылу салтанатына бірге келсе, күндеушілердің сөзі өзінен-өзі басылады. Мұнда мақтан емес, сенімді достықтың күші маңызды.