Борыш көркі - төлеген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Борыш көркі — төлеген» деген мақал қарыздың да, уәденің де сәні оны дер кезінде өтеуде екенін білдіреді. Тура мағынасында борышы бар адам оны қайтарып, міндетінен құтылады. Астарлы мағынасы — адамның абыройы сөзінде тұрып, мойнындағы жауапкершілікті уақытында атқаруында. Қарызды созып жүру де, уәдеде тұрудан тайқып кету де кісінің беделін түсіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «борыш» — тек ақша қарызы емес, жалпы міндет, парыз, ел алдындағы, адам алдындағы жауапкершілік. Ал «көркі» сөзі борышты өтеудің адамға сән, абырой, қадір әкелетінін бейнелейді. Яғни адамды көріктендіретін нәрсе — сыртқы байлық емес, уақтылы орындалған міндет. Бұл жерде «төлеген» сөзі борыштан арылған, таза ниетті, сенімді адамды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал несие, қарыз, қызметтік міндет, тіпті достық уәде сияқты жағдайларда жиі еске түседі. Мысалы, бір адам әріптесінен уақытша ақша алып, айдың басында толық қайтарып берсе, оның сенімділігі артады. Сол сияқты жұмыс тапсырмасын мерзімінен кешіктірмей орындаған адам да сый-құрметке ие болады. Мақал адамдарды адалдыққа, тәртіпке және жауапкершілікке үндейді.