Дәулеттінің дәмімен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулетті, ырысы мол адамның дәм-тұзының, ас-суының молдығы. Астарлы мағынасы — бай, берекелі адамның дастарханы ғана емес, жалпы өмірі де кең, мүмкіндігі де мол болады деген ойды білдіреді. Мұнда адамның тұрмыстық жағдайы оның айналасына әсер ететіні меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дәм» сөзі тек тамақ емес, несібе, ырыс, несіпе, қолжетімді молшылықтың белгісі. «Дәулетті» деген образ байлықты ғана емес, берекелі, ырысты, елге пайдасы тиетін ауқаттылықты танытады. Қазақ ұғымында дәмнің мол болуы — үйдің құтты, шаңырақтың берекелі екенінің көрінісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жақсы тұрмысы бар адамның қонақ күтуі, жомарттығы немесе жағдайының кеңдігін сипаттауда қолданылады. Мысалы, бір үйге қонаққа барғанда дастархан толы болып, ас та, құрмет те мол болса, жұрт «дәулеттінің дәмімен» деп айтуы мүмкін. Бұл сөз адамды сараң болмай, барын бөлісуге де ишара етеді.