Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
100.5K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Байлықтан артық достық бар,
Достықтан артық байлық жоқ.
Достықтан артық байлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — байлық пен достықты салыстыру. Астарлы мағынасы — дүние-мүлік қанша мо...
Базарда бәрі бар,
Ақшаң болса, әрі бар.
Ақшаң болса, әрі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда неше түрлі тауардың бәрі табылады, бірақ оны алу үшін ақша кер...
Байлық мұрат емес,
Кедейлік ұят емес.
Кедейлік ұят емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам үшін ең басты өлшем байлық та, кедейлік те емес екенін айтады. Бай болып кету — өмір...
Мал - байдікі , жан - Құдайдікі .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, байлық адамға тиесілі болғанмен, адамның өмірі өз қолында...
Есепшінің есебі кісесінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есепші адам өз есебін, алған-бергенін, кіріс-шығынын өз қалтасында, яғн...
Ағайын - ащы, мал - тұщы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кейде туыстың сөзі ауыр тиіп, ал мал-мүлік, дүние қызығы жағымды көрінетінін айтад...
Қу бастан қуырдақтық ет алған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің бойынан, қалтасынан не қолындағысынан ештеңе таппай қалуды білдіреді. Тура мағын...
Жаңа байдан қарыз алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаңа байып, әлі ырысы мен берекесін толық орнықтырмаған адамнан қарыз алудың қауіпті екен...
Саудагерде иман жоқ, арын сатады,
Өтірікшіде иман жоқ, жанын сатады.
Өтірікшіде иман жоқ, жанын сатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам иманы мен ар-ұяты жоқ болса, оның өз пайдасы үшін кез келген нәрседен тайынатынын ес...
Жарлының бір тойғаны шала байығаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам бір рет тамаққа тоқтығып алса, өзін бірден байығандай сезін...
Қарыз күліп кіріп, жылап шығады.
**Негізгі мағынасы** Қарыз алу алғашында жеңіл, тіпті қуанышты көрінеді: адамға қажет нәрсені дереу алуға мүмкіндік бере...
Қас сараң өз тамағын өзінен тығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте сараң адам өзіне де қимайтын, тіпті өз несібесін өзі тығып ұстайтын мінезді әшкерелей...
Берместің асы піспес,
Қазаны оттан түспес.
Қазаны оттан түспес.
**Негізгі мағынасы** Берместің асы піспес, қазаны оттан түспес деген мақал сараң, қолы ашық емес адамның ырысы да, берек...
Өзіңде асың болса,
Біреуде қасың бар ма?
Біреуде қасың бар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамда өз ырысы, несібесі, тіршілігі бар болса, оны әлдекімнің қас-қабағына, сыртқы көмег...
Қарыз, қарызды беру - парыз.
**Негізгі мағынасы** Қарыз алу оңай, бірақ оны уақытында қайтару – адамдық міндет. Мақалдың тура мағынасы: біреуден алға...
Ең көп оқылған
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.