Адам туралы · Ақылды мен ақымақ туралы

Пышағыңның күмісіне қарап,
Өтпесіне болайын.

Пышағыңның күмісіне қарап, 
Өтпесіне болайын.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: пышағыңның күмісі, яғни сыртқы жылтыры жақсы көрінсе де, мен оның өткірлігіне сенбеймін деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — адам мен затты сыртқы көрінісіне қарап емес, шын сапасына, істегі нәтижесіне қарап бағалау керек. Жылтыр сөз, әдемі түр немесе көз тартар сән әрдайым пайда әкелмейді. Нақты құндылық — істің тиянағында, қабілетте, шынайы нәтиженің бар-жоғында.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы "пышағыңның күмісі" — сыртқы әдемілік, көзге түсер жылтыр. Ал "өтпесі" — пышақтың шын қызметі, яғни кесілуі, өткірлігі. Қазақ ұғымында пышақтың сәні емес, жүзі маңызды. Сондықтан бұл бейне арқылы халық адамға да, сөзге де, іске де сын көзбен қарауды үйретеді.

Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жалған жарнамаға, сырты жылтыр, іші бос нәрселерге қатысты жиі айтылады. Мысалы, интернеттен әдемі көрінген тауарды сатып алып, кейін сапасы нашар болып шықса, осы мақал дәл келеді. Яғни, бір нәрсені аларда оның жылтырына емес, шынайы сапасына мән беру керек.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Pyshaǵyńnyń kúmisine qarap,
Ótpesine bolaıyn.