Пілден тіл күшті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Пілден тіл күшті деген мақал сөздің қуаты кейде ең зор күштен де басым болатынын білдіреді. Тура мағынасында піл — алып, мықты жануар, ал тіл — адамның сөйлеу құралы. Астарлы мағынасында бұл жерде тілдің, яғни орынды сөздің, ақылмен айтылған уәждің, шешендіктің күшін меңзейді. Дұрыс айтылған сөз дау-дамайды тоқтатып, ренжіскенді татуластырып, тіпті күшпен шешілмейтін мәселені шешуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Піл — зорлықтың, қуаттың, алып күштің бейнесі. Ал тіл — ой, білім, мәдениет, ықпалдың символы. Халық осы екі бейнені салыстырып, күш пен сөздің ара салмағын көрсеткен: сыртқы күш бір сәттік болса, сөздің әсері ұзақ сақталады. Демек, адамның беделі білектің күшінде емес, тілінің уәдесінде, сөйлей білуінде.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні келіссөзде, қызметте, отбасылық қарым-қатынаста жиі қолданылады. Мысалы, екі әріптес келіспей қалса, ашумен емес, сабырлы және дәлелді сөзбен мәселені шешкен адам шын мәнінде «пілден тіл күшті» дегенді дәлелдейді.