Адам туралы — 63-бет 4641

Киіміне қарап қарсы алады,
Ақылына қарап шығарып салады.
Негізгі мағынасы Бейтаныс адамды алғаш көргенде, біз оны сыртына, киіміне қарап қарсы аламыз: сәнді киінсе, сыйлап…
LAT 828
Кілемге бергісіз алаша бар,
Ханға бергісіз қараша бар.
Негізгі мағынасы Кейбір алаша кілемнен де қымбат, кейбір қарапайым адам ханнан да артық дейді мақал. «Бергісіз»…
LAT 271
Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Негізгі мағынасы Кілеміңді сатсаң, ауылдасыңа сат: оның үйіне қонаққа барғанда, сол кілемнің бір шетінде өзің отырасың…
LAT 350
Кілем түрге керек,
Қылыш ерге керек.
Негізгі мағынасы Кілем үйдің төріне төселіп, шаңыраққа сән береді; қылыш ер азаматтың белінде жүріп, оның елін қорғауға…
LAT 286
Кім бай болғысы келмейді,
Құдайы қаламайды.
Кім би болғысы келмейді,
Халқы қаламайды.
Негізгі мағынасы Бай болғысы келмейтін адам жоқ, бірақ байлық тек адамның қалауымен келмейді: оған Құдайдың, тағдырдың…
1 LAT 431
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Telegram-ды ашу
Кімді айтсаң, сол келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің атын аузыңа алсаң, сол адам аяқ астынан келіп қалады дегендей…
LAT 459
Кімді қор тұтсаң, соны зор тұтарсың.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: кімді қор санасаң, кейін соны зор санауға, яғни соған мұқтаж болып, алдында…
LAT 260
Кімді сүйсең де,
Шын көңіліңмен сүй.
Негізгі мағынасы Сүйген адамыңды, ол кім болса да, шын жүректен, екіжүзділіксіз сүй дейді. Сүйіспеншілік жартылай, көз…
LAT 287
Кіммен қарайсаң, сонымен ағар.
Негізгі мағынасы Кіммен аралассаң, сол адамның мінезі, әдеті, ойлау тәсілі саған да жұғады деген ой айтылады. Тура…
LAT 429
Кімнің жерін жерленсең,
Соның жырын жырларсың.
Негізгі мағынасы Кімнің жерінде тұрып, кімнің қамқорлығын көрсең, соның сөзін сөйлеп, соны мақтайсың. Мақал адамның өзі…
LAT 368
Кімнің отын оттасаң, соның суын ішерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қай үйдің отына жақындап, сол үйдің жылуын пайдалансаң, сол үйдің суын да…
LAT 312
Кімнің тарысы піссе, соның тауығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кімнің тарысы піскен болса, сол адамның тауықтары соған жиналады, яғни…
LAT 290
Кінәлінің тілі қысқа.
Негізгі мағынасы Кінәлі адам көбіне көп сөйлей бермейді, себебі оның ішінде қорқыныш, ұялу, не айтса да әшкере болып…
LAT 296
Кірді сумен жуады, суды немен жуады?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кірді сумен жуамыз, ал судың өзін немен тазартуға болады деген сұрақ…
LAT 411
Кіреріңде шығарыңды да ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кез келген іске кіріспес бұрын оның соңын да алдын ала ойлап, салдарын бағалау керек…
LAT 276
Кірмеске кіріспе, басың қалар ішінде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ойланбай, алдын ала мәнін білмей бір іске араласпауға шақырады. Тура мағынасында…
LAT 267
Кірсіз - Ай, мінсіз - Құдай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кірі жоқ нәрсе Ай сияқты таза, ал мүлде мінсіз болу тек Құдайға ғана тән…
LAT 350
Кісі айыбын ашқаннан жапқан кісілік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің айыбын, кемшілігін жұртқа жайып жіберу дұрыс емес, ал оны…
LAT 280
Кісі алатын бура көп жасамайды.
Негізгі мағынасы Мақал адамға шабатын, қауіпті мінезі бар нәрсенің ұзақ өмір сүрмейтінін айтады. «Кісі алатын бура»…
LAT 261
Кісі аты тершең,
Кісі киімі кіршең.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның аты да, киімі де күнделікті қолданылғанда терге малданып…
LAT 379
Кісі болар баланың,
Кісесінен белгілі.
Негізгі мағынасы Кісе — ер адамның белбеуіне тағылатын былғары қалта. Кісе таққан баланың оны қалай ұстайтыны, ішіне не…
LAT 367
Кісі болар баланың,
Кісіменен ісі бар.
Кісі болмас баланың
Кісіменен несі бар?
Негізгі мағынасы Есейгенде азамат болатын бала жасынан адамға үйір келеді: үлкендердің әңгімесіне құлақ түреді, қонақ…
LAT 437
Кісіге қарсы ұстаған қара пышақтың ұшы
қарыс ұзарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның біреуге өшпенділікпен, қастық ниетпен әрекет етуі өзіне де зиян әкелетінін…
LAT 281
Кісіде ақың кетсе де, хақың кетпесін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өкпе не реніш сақтаудың қажет екенін емес, ең бастысы — біреудің алдында…
1 LAT 262
Кісідегінің кілті аспанда.
Негізгі мағынасы «Кісідегінің кілті аспанда» деген мақал біреудің мүлкіне, дүниесіне немесе қолында жоқ нәрсеге оңай…
LAT 523
Кісіден сұрағанның екі көзі шығады.
Негізгі мағынасы Кісіден сұрап, өзгенің есігін көп тоздыру — адамның абыройын түсіреді, уақытын да, қадірін де…
LAT 312
Кісі есігі - темір (тоң) есік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзгенің үйінің есігі темірдей қатты, суық, жабық деген ұғым береді…
LAT 369
Кісі жапа көрмей, опа көрмес.
Негізгі мағынасы Адам жапа, яғни қиындық, азап, қорлық көрмей тұрып, опаның қадірін білмейді. «Опа» бұл жерде…
LAT 289
Кісі жары кісіге жар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның жары басқа біреуге шын жар, шын серік бола алмайды. Астарлы…
LAT 325
Кісі қылығымен танылар.
Негізгі мағынасы Кісінің кім екені оның қылығынан, яғни күнделікті мінез-құлқынан, өзгеге жасаған ісінен танылады…
LAT 313
Кісілік бір басқа, кіділік бір басқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы екі бөлек қасиетті салыстырып тұр: кісілік — адамның адамгершілігі, әдебі…
LAT 301
Кісілікті кісі табиғатқа тартып туады.
Негізгі мағынасы Кісілігі бар, яғни адамгершілігі мол, ар-ұяты таза адам ол қасиетті туа біткен табиғатымен ала келеді…
LAT 341
Кісінеген айғырдың үйірін көр,
Кісімсіген жігіттің үйін көр.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адамның сыртқы даңғазасы мен шын қадірі салыстырылады. Айғыр кісінесе, оның үйірі бар…
LAT 320
Кісінің көзіне көзің түссе,
Көңіл жібіп, мейір түсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды бетпе-бет көрісудің, жүздесудің әсері зор екенін айтады. Біреудің көзіне тура…
LAT 286
Кісінің үлкені де бол,
Кішінің тілін де ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі қасиетті қатар ұстануды үйретеді: өз орныңды, абыройыңды сақтай біл және жасы…
LAT 260
Кісісі буынып өлген үйде,
Жіпті ауызға алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қайғы-қасірет келген үйде орынсыз сөз айтып, күлкі араластырып, жеңіл мінез көрсету дұрыс…
LAT 264
Кісісі қандай болса,
Асы да сондай.
Негізгі мағынасы Үй иесінің пейілі дастарханынан көрінеді: жомарт, ақкөңіл кісінің асы аз болса да, ықыласпен, жылы…
LAT 254
Кіші қатын - кісі қатыны.
Негізгі мағынасы Мақал көп әйел алу дәстүрі болған кезеңнің түсінігін білдіреді. «Кіші қатын» — тоқал, ердің екінші…
LAT 311
Кішіні алдап үйренген,
Үлкенге де ауыз салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы жаман әдеттің бірден пайда болмайтынын, ол әуелі кішкентайдан басталып, кейін…
LAT 254
Кішіпейілділік - кісі көркі.
Негізгі мағынасы Кішіпейілділік — адамның ең үлкен сәні, ең көрікті қасиеті. Бұл мақал тура мағынасында адамның…
LAT 251