Кілем сатсаң, ауылдасыңа сат,
Бір шетінде өзің отырасың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кілемді сататын болсаң, оны өзіңе жақын, ауылдас адамыңа сат, өйткені кейін сол кілемнің бір шетінде өзің де отыруың мүмкін. Астарлы мағынасы — саудада, қарым-қатынаста, жалпы өмірде жақыныңды алдама, өз адамға ауыртпалық салма. Бүгін көмектескен, сыйластық танытқан адам ертең қайта жолығуы мүмкін, сондықтан әр әрекетіңе жауапкершілікпен қара деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кілем» — тек үй бұйымы емес, тұрмыстағы ортақ несібе мен пайда символы. «Ауылдасың» деген сөз жақындықты, бір қоныстың адамын, ортақ тіршілікті білдіреді. «Бір шетінде өзің отырасың» деген тіркес — істің қайыры өзіңе де тиетінін, өмірдің айналып келетінін меңзейді. Яғни, бүгін біреуге жасаған ықылас не қиянат ертең өз басыңа келуі мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс, сауда, көршілік, тіпті интернеттегі мәміле кезінде де айтуға болады. Мысалы, ауылдағы дүкен иесі көршісіне сапасыз тауарды қымбатқа өткізбеуі керек, өйткені ертең сол көршімен қайта араласады, бетпе-бет кездеседі. Бұл мақал адалдық пен сыйластықты сақтауға үйретеді.
Bir shetinde óziń otyrasyń.