Кісі айыбын ашқаннан жапқан кісілік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің айыбын, кемшілігін жұртқа жайып жіберу дұрыс емес, ал оны жасырып, бетіне баспай, қолдау көрсету — нағыз адамдық іс. Астарлы мағынасы — кісілік деген тек әділ болу емес, сонымен бірге өзгенің намысын аяқасты етпей, кешіріммен, сабырмен қарау. Адамның қателігін көре тұра, оны жұрт алдында әшкерелемей, түзелуіне мүмкіндік беру — үлкен мәдениет пен ізеттіліктің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «айыбын ашу» — адамның мінін жария ету, бетіне басу. Ал «жабу» — сол мінді жасыру емес, оны өсекке айналдырмай, адамдық тұрғыдан қорғау. «Кісілік» сөзі ең жоғары қасиет ретінде берілген: яғни шынайы парасат, мейірім, ұят және сыйластық. Мақалда ашу мен жария етуден гөрі, сабыр мен кешірім биік қойылады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында өте өзекті. Мысалы, әріптесіңіз қателік жіберсе, оны көптің алдында мазақ қылмай, оңаша айтып түзеткен дұрыс. Сонда адам да ұялмайды, қарым-қатынас та сақталады. Мұндай мінез — шын кісілік белгісі.