Кісінің үлкені де бол,
Кішінің тілін де ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға екі қасиетті қатар ұстануды үйретеді: өз орныңды, абыройыңды сақтай біл және жасы кішінің де сөзін тыңдай біл. Тура мағынасында үлкен адам болу — жасыңмен емес, мінезіңмен, салмақтылығыңмен, кішіпейілдігіңмен көріну. Астарлы мағынасы — тәкаппар болмай, әр адамның пікіріне құлақ асу, ақыл алуға дайын болу. Үлкендік тек билік не жаспен өлшенбейді, ол — парасат, сабыр, сыйластық.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «үлкені бол» деген сөз адамға биік мінез, кең жүрек, жауапкершілік жүктейді. Ал «кішінің тілін ал» дегені — жасы кіші болса да, оның да ойы, байқағаны, ескертуі пайдалы болуы мүмкін екенін білдіреді. Мұнда үлкен мен кіші бір-біріне қарсы қойылмайды, керісінше өзара сыйластық пен тыңдай білудің мәні ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында, жұмыста, оқу орнында өте орынды айтылады. Мысалы, тәжірибелі қызметкер жас маманның ұсынысын менсінбей тастамай, тыңдап көрсе, кейде тиімді шешім шығады. Сол сияқты ата-ана баласының ойын ескерсе, арадағы түсіністік артады.
Kishiniń tilin de al.