Кіреріңде шығарыңды да ойла.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның кез келген іске кіріспес бұрын оның соңын да алдын ала ойлап, салдарын бағалау керек екенін айтады. Яғни, тек бастап кету жеткіліксіз, істің қалай аяқталатынын, қандай пайда не зиян әкелетінін де саралау қажет. Астарлы мағынасы — асығыстық пен жеңілтек шешімнен сақтану, ақылмен әрекет ету.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кірерің» — істің басы, бастамасы; «шығарың» — нәтижесі, аяқталуы. Халық бұл екі сөзді қарама-қарсы қойып, өмірдегі әр әрекеттің кірісі мен шығысы, пайдасы мен зияны болатынын ұқтырады. Образ өте қарапайым, бірақ терең: есіктен кірген адам кейін сол есіктен қалай шығарын ойлағандай, адам да қадамын аңдап басуы керек деген ой береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, қарыз алу, келісімге қол қою сияқты жағдайларда өте орынды қолданылады. Мысалы, адам несие аларда ай сайын төлей ала ма, отбасы бюджетіне салмағы түсе ме — соны алдын ала есептеп алуы керек. Әйтпесе, басталған іс кейін қиындыққа айналады. Сондықтан бұл мақал жауапкершілік пен алдын ала жоспарлаудың маңызын еске салады.