Кісілік бір басқа, кіділік бір басқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам бойындағы екі бөлек қасиетті салыстырып тұр: кісілік — адамның адамгершілігі, әдебі, кішіпейілдігі мен парасаттылығы; кіділік — салмақтылық, байыппен сөйлеу, асықпай ойланып әрекет ету. Мағынасы: нағыз адам болу үшін тек сабырлы, байсалды болу аз, сонымен бірге кісілік, яғни биік мінез, ізет пен рухани тазалық қажет. Астарлы түрде мақал кісілікті кез келген сыртқы сабырмен шатастырмауды ескертеді. Біреу үнсіз, салмақты көрінгенімен, ол міндетті түрде кісілігі мол адам бола бермейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кісілік» сөзі адамдықтың ең асыл өлшемі ретінде алынған. Ал «кіділік» — сөзге тоқтау, ойлылық, баяулықты білдіреді. Екі ұғымның қатар қойылуы олардың бір-біріне ұқсас болғанымен, мәні бөлек екенін танытады. Халық осы арқылы мінездің сыртын емес, ішкі сапасын бағалауға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе қарым-қатынаста, жұмыс орнында, әлеуметтік желіде өте орынды. Мысалы, бір адам пікірталаста үндемей отырғанымен, өзгеге құрметсіздік көрсетсе, оны кісілігі бар деп айту қиын. Яғни сабыр мен мәдениет бірге жүрсе ғана адамның шынайы тұлғасы көрінеді.