Кісі жары кісіге жар болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның жары басқа біреуге шын жар, шын серік бола алмайды. Астарлы мағынасы: әр адамның өз жұбы, өз таңдауы, өз орны бар; бөгденің барын қызғанышпен, таласпен иемдену жақсылыққа апармайды. Сондай-ақ бұл сөз біреудің отбасылық бақытына, жеке өміріне орынсыз араласпау керегін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кісі жары» тіркесі — өзгенің әйелі не күйеуі, яғни басқа адамның өмірлік серігі. «Жар болмас» дегені — қанша жақын көрінсе де, ол адамға тиесілі емес, сол себепті шынайы жұптық жылу мен жауапкершілікті бере алмайды деген ой. Мақал адамға адалдықты, қанағатты және өзгенің ақысын сыйлауды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің отбасы өміріне қол сұғу, араға түсу, бөтен адамның жұбын бұзуға тырысу дұрыс емес екенін ескерткенде айтылады. Мысалы, біреу тұрмыстағы адамға орынсыз көңіл білдірсе, үлкендер «Кісі жары кісіге жар болмас» деп тоқтам айтады. Бұл сөз адамдарды ар-ұятқа, шекараны білуге шақырады.